Sức khỏe phụ nữ và trẻ em

Bao lâu thì có dấu hiệu nhận biết mang thai ngoài tử cung?

Mang thai ngoài tử cung là hiện tượng vô cùng nguy hiểm đối với sức khỏe người phụ nữ vì các vị trí ngoài tử cung thường không thích hợp cho thai nhi phát triển.

Những điều cần biết về thai ngoài tử cung

Thai ngoài tử cung (TNTC) là gì?

thai-ngoai-tu-cung

Thai ngoài tử cung là những trường hợp thai không nằm trong lòng tử cung mà nằm ở những nơi khác bên ngoài tử cung, thường gặp nhất là ở vòi trứng, khi vỡ chảy máu ồ ạt vào ổ bụng, đe dọa đến tính mạng, sức khoẻ của người có thai ngoài tử cung vỡ.

Thai ngoài tử cung chiếm tỷ lệ 4,5 – 10,5 phần ngàn, có nghĩa là cứ 1.000 người có thai thì sẽ có từ 4 đến 10 người có thể bị thai ngoài tử cung. Người có thai ngoài tử cung vỡ một lần thì sẽ có khả năng bị thai ngoài tử cung lại.

Tại sao phụ nữ khi có thai có thể bị thai ngoài tử cung?

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra thai ngoài tử cung đứng hàng đầu là nguyên nhân làm viêm nhiễm vòi trứng, trong đó nạo phá thai nhiều lần,viêm nhiễm vùng chậu là nguyên nhân thường gặp nhất. Ngoài ra, còn có những nguyên nhân khác như: khối u phần phụ như u nang buồng trứng, những phẫu thuật được thực hiện trước đó đến vòi trứng,…

Hậu quả của thai ngoài tử cung

Thai ngoài tử cung có thể vỡ bất cứ lúc nào, khi vỡ máu ồ ạt vào trong ổ bụng, người bệnh có thể bị ngất xỉu và tử vong khi chưa kịp đến bệnh viện, hoặc nếu sống được thì sẽ bị ảnh hưởng đến sức khoẻ và tương lai sản khoa về sau.

Làm sao để biết được có thai ngoài tử cung ?

Đối với những trường hợp TNTC chưa vỡ, người bệnh có những dấu hiệu sau:

Trễ kinh hoặc rong huyết: một số trường hợp người bệnh bị trễ kinh, mất kinh nhưng cũng có một số trường hợp người bệnh có thể ra huyết trước ngày hành kinh rồi kéo dài cho nên không nghĩ rằng mình có thai, hoặc khi hết khi không gọi là rong huyết. Thường là lượng máu ít, bầm đen và không đông lại.

Đau bụng: đây là dấu hiệu mà thường người bệnh nào cũng có. Đau vùng bụng dưới, một bên, đau âm ỉ, thỉnh thoảng có cơn đau nhói.

– Thăm khám chẩn đoán những trường hợp thai ngoài tử cung chưa vỡ rất khó. Bác sĩ có thể sờ được có một khối u cạnh tử cung, dạng hơi dài theo chiều dài vòi trứng, giới hạn khá rõ, mật độ mềm, chạm đau. Đôi khi người bệnh có ra huyết âm đạo giống như sảy thai.

– Định lượng HCG chỉ giúp chẩn đoán có thai, nhưng không thể xác định được thai ngoài tử cung.

– Siêu âm cho thấy trong lòng tử cung không có túi thai, có thể nhìn thấy khối u cạnh tử cung với echo dạng hỗn hợp, hoặc thấy được hình ảnh túi thai trong vòi trứng (nhưng rất khó thấy).

– Nội soi ổ bụng: đây là phương pháp nhanh chóng, hiện đại, chẩn đoán chính xác 100% các trường hợp thai ngoài tử cung.

Đối với những trường hợp TNTC vỡ, người bệnh có những dấu hiệu sau:

Cũng trễ kinh hoặc rong huyết, đau vùng bụng dưới.

Nhưng sẽ có một cơn đau nhói dữ dội, sau đó người bệnh cảm thấy rất mệt, có thể ngất xỉu và nếu không được mổ kịp thời thì có thể bị tử vong trên đường cấp cứu.

Mạch nhanh, nhẹ, huyết áp tụt thấp.

– Thăm khám những trường hợp này sẽ thấy được túi cùng căng đau, chọc dò cùng đồ sẽ rút ra được máu đen loãng không đông.

– Siêu âm sẽ thấy cùng đồ có máu, ổ bụng có máu.

– Nội soi hoặc mổ bụng. Để điều trị cắt vòi trứng bên bị thai ngoài tử cung.

Đối với những trường hợp huyết tụ thành nang:

Huyết tụ thành nang là những trường hợp thai ngoài tử cung vỡ, máu chảy rỉ rả và tụ lại ở cùng đồ sau. Ruột mạc nối sẽ đến bao bọc khối máu và vòi trứng lại thành một khối nang.

Người bệnh sẽ có những dấu hiệu giống như thai ngoài tử cung chưa vỡ với rong huyết và đau vùng bụng dưới kéo dài, sẽ có một lúc đau nhói nhiều rồi lại giảm đi, nhưng sau đó lại cảm thấy muốn đi cầu, muốn rặn hoặc đi tiểu lắc nhắc nhiều lần.

Thai ngoài tử cung là một bệnh lý rất nguy hiểm cho người bệnh về tính mạng, sức khoẻ và ảnh hưởng đến tương lai có con về sau. Như vậy làm thế nào để tránh sự nguy hiểm đó?

Cần phải làm gì để tránh nguy hiểm khi nghi ngờ thai ngoài tử cung?

Thai ngoài tử cung (TNTC) là một cấp cứu thường gặp, đó là hiện tượng người bệnh có thai, nhưng thai không nằm trong lòng tử cung như bình thường mà nằm tại vị trí bất thường ngoài tử cung. Chính vì tại các vị trí bất thường đó mà TNTC sẽ gây ra những biến chứng rất nguy hiểm, đe doạ tính mạng người bệnh.

Vì vậy, khi nghi ngờ TNTC, người bệnh cần phải nhập viện, tuân theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ, không được tự động bỏ về để cùng với bác sĩ chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

Khi nhập viện, người bệnh sẽ được hướng dẫn :

Theo dõi tình trạng sức khoẻ như đau bụng ít hay nhiều, có ra huyết nhiều không, có cảm giác thốn nặng ở hậu môn, mắc cầu không…

Được giải thích rõ bệnh của mình là cần theo dõi sát mạch, huyết áp tại bệnh viện để chẩn đoán và điều trị sớm, không để bệnh diễn tiến đến mức độ nặng từ TNTC chưa vỡ thành TNTC bị vỡ gây chảy máu nhiều.

Một vài triệu chứng của TNTC mà người bệnh cần biết để tự mình theo dõi cho mình:

  • Triệu chứng TNTC chưa vỡ:
  • Trễ kinh -> thử nước tiểu thấy có thai.
  • Đau bụng.
  • Ra huyết rỉ rả kéo dài.

Triệu chứng TNTC bị vỡ gồm các triệu chứng của TNTC chưa vỡ, kèm thêm: đau bụng đột ngột, dữ dội đau đến muốn xỉu, đau vã mồ hôi, xanh xao, nhợt nhạt…

Nguy hiểm của TNTC vỡ:

Mất máu nhiều: một khi đã mất máu nhiều, người bệnh buộc phải được truyền máu để bù lại cho đủ, do đó sẽ gây tốn kém rất nhiều cho việc điều trị, chưa kể đến có thể bị vài phản ứng không tốt do truyền máu gây ra.

Và nếu mất máu quá nhiều -> đưa đến tử vong nếu không đến bệnh viện để phẫu thuật kịp thời.

Khi đi khám bệnh, hay khi được thăm bệnh trong lúc theo dõi, người bệnh nên:

Khai rõ các triệu chứng không bình thường mà mình đang có như trễ kinh, đau bụng, ra huyết…

Kể rõ tình hình bệnh tật trước đây của mình, đặc biệt là bệnh phụ khoa (như viêm nhiễm đường sinh dục, có huyết trắng ngứa, hôi, có điều hoà kinh nguyệt, có nạo phá thai không, có mổ xẻ gì ở vùng bụng trước đây không, có đi điều trị vô sinh không…?)

Nên để cho bác sĩ thăm khám khi cần thiết để việc theo dõi được tốt và chính xác.

Trong thời gian theo dõi, nếu diễn tiến bệnh phức tạp, làm cho việc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn, các triệu chứng bất thường mà người bệnh cảm thấy cũng như các dấu hiệu khi bác sĩ thăm khám, cùng với các kết quả xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm đều không đủ chẩn đoán chắc chắn là người bệnh bị TNTC thì người bệnh sẽ được đề nghị làm thêm một bước chẩn đoán cuối cùng, đó là “ Nội soi chẩn đoán”.

Vậy “ Nội soi chẩn đoán” là gì?

Đó là một phương pháp phẫu thuật dùng để chẩn đoán chính xác có TNTC hay không và nếu có thì cho phép ta điều trị luôn TNTC đó.

Có TNTC thật sự: thì người bệnh sẽ được điều trị luôn ngay trong lúc nội soi.

Không có TNTC: thì người bệnh ngoài việc được khẳng định chắc chắn không có TNTC còn được kiểm tra có viêm nhiễm, có dày dính gì không, có u bướu gì không…, sau đó sẽ được xuất viện sớm một cách yên tâm về tình trạng của mình, cũng như kết quả một quá trình theo dõi căng thẳng kéo dài vì bị nghi ngờ có TNTC mà không biết được khi nào nó vỡ ra.

Phẫu thuật Nội Soi là phẫu thuật mang nhiều ưu điểm:

  • Không gây đau đớn sau khi mổ.
  • Không dùng trụ sinh nhiều.
  • Phục hồi lại sức khoẻ nhanh.
  • Trở lại với công việc và sinh hoạt thường ngày sớm.
  • Có tính thẩm mỹ vì không để sẹo xấu trên bụng (sẹo mổ khoảng 0,5 – 1 cm).
  • Thời gian nằm viện rất ngắn (khoảng 48 giờ sau khi mổ là có thể xuất viện được).
  • Do đó ít gây ảnh hưởng lên sức khoẻ người bệnh và chi phí điều trị thấp.

Vì các ưu điểm trên mà Nội soi được chọn lựa để chẩn đoán sớm và chẩn đoán chính xác TNTC chưa vỡ, tránh kéo dài nguy cơ vỡ TNTC cho người bệnh.

Thai ngoài tử cung – Biết sợ, để phòng ngừa

Cô bạn đồng nghiệp đang nôn ọe vì nghén, bỗng dưng kêu đau bụng dữ dội, máu ra đầm đìa, vào viện phải mổ cấp cứu vì thai ngoài tử cung. Đến bệnh viện mới thấy nhiều người bị như cô ấy lắm, đáng sợ thật.

Sợ rồi lại suy nghĩ lung tung, nhưng sợ cũng là cảm giác tốt, để các nàng 30 +, người mới có một con, người còn mải chơi chưa chịu vướng bận, mới quan tâm đến việc phòng ngừa…

Vì sao thai lại ở ngoài?

Sau khi tiến vào vùng cấm địa, đội quân tinh binh hồ hởi chạy đi gặp ý trung nhân là nàng trứng. Đông đúc là thế nhưng chỉ có một chàng được nàng mở rộng cửa để chui vào tạo nên hợp tử mà thôi. Đây là sự thụ thai, diễn ra ở 1/3 ngoài của vòi trứng.

Hợp tử vừa tự nhân đôi vừa di chuyển qua ống dẫn trứng về buồng tử cung để làm tổ. Vì một trục trặc nào đó, sự di chuyển của hợp tử bị ách tắc lại giữa chừng, phôi thai không thể về “nhà” được, đành phải phát triển tại nơi ách tắc gây nên thai ngoài tử cung.

Trong phần lớn các trường hợp, thai sẽ bị ách lại ở vòi trứng. Tất nhiên đây không phải là nơi an toàn, thai càng phát triển thì càng tạo áp lực khiến vòi trứng phải căng ra, căng hết mức độ sẽ vỡ.

Thai ngoài tử cung là do nạo phá thai nhiều lần?

Câu trả lời là không.

Nạo phá thai nhiều lần là nguyên nhân hay gặp dẫn đến viêm nhiễm vòi trứng làm cho vòi trứng bị hẹp/ tắc, cản trở sự di chuyển của hợp tử về buồng tử cung. Tuy nhiên, còn nhiều nguyên nhân khác nữa, không nên cứ thấy ai bị thai ngoài tử cung mà vội kết luận ngay rằng người đó nhất định là đã từng nạo hút thai.

Viêm nhiễm vòi trứng cũng xảy ra khi chị em bị mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, chlamydia… và cả lao.

Tắc, hẹp vòi trứng còn do bẩm sinh; do các bệnh phụ khoa (khối u phần phụ, lạc nội mạc tử cung); do những phẫu thuật lên vùng bụng có ảnh hưởng đến vòi trứng, khiến vòi trứng bị kéo dài, bị gập góc… hoặc tác động trực tiếp lên vòi trứng như: triệt sản, nối vòi trứng…

Chất độc nicotin trong thuốc lá cũng là thủ phạm gây nên thai ngoài tử cung, nó phá hủy các nhung mao phủ trên các thành ống dẫn trứng, giảm cử động của vòi trứng, gây khó khăn cho quá trình hợp tử di chuyển về tử cung.

Nhận biết thai ngoài tử cung

Có ba dấu hiệu, chắc chắn các nàng 30+ không bao giờ được bỏ qua: mang thai (chậm kinh, nghén, thử que hai vạch), đau bụng và ra máu âm đạo. Hai dấu hiệu đầu là dấu hiệu sớm, dấu hiệu thứ ba có thể xuất hiện muộn hơn và khi thấy các dấu hiệu đó, phải đi khám ngay.

Thường thì sau khi thụ thai từ 7-10 ngày là thai đã làm tổ yên trí trong tử cung rồi. Thế nên, có các dấu hiệu ở trên mà siêu âm vẫn chưa thấy hình ảnh túi thai ở tử cung thì đó là một trong những điều kiện để chẩn đoán thai ngoài tử cung.

Trong trường hợp này, các nàng nên tuân thủ yêu cầu của bác sĩ, nhập viện để được theo dõi chặt chẽ, đừng cố nài nỉ xin về nhà vì khoảng cách giữa thai ngoài tử cung chưa vỡ đến thai ngoài tử cung vỡ rất gần.

Nhiều người không biết mình bị thai ngoài tử cung

Với những trường hợp “rõ như ban ngày” thì không khó để nhận biết nhưng thực tế, có rất nhiều người không hề biết, có thể vì họ chưa từng nghe nói đến hoặc là nhầm với các trường hợp khác.

Ví như kinh nguyệt không đều, khi thấy ra máu âm đạo thì lại nghĩ là đến kỳ kinh, đau bụng thì cho rằng đau bụng kinh, chỉ khi đau không chịu được mới đến viện thì thai đã vỡ.

Hay chỉ cần thấy chậm kinh, que thử hiện lên hai vạch mà chưa sẵn sàng sinh con thì hốt hoảng đi hút điều hòa kinh nguyệt. Hút xong, thấy đau bụng và ra máu âm đạo tưởng sót rau, đi khám mới phát hiện ra là thai ngoài tử cung, việc hút trước đó chỉ là “hút gió”.

Có khi thai ngoài tử cung vỡ nhưng không chảy máu ồ ạt mà chỉ ri rỉ tạo nên khối huyết tụ thành nang.

Các triệu chứng cứ âm thầm diễn ra: đau bụng, mệt mỏi, da xanh xao (vì mất máu từ từ)… nên chị em vẫn chỉ nghĩ mình bị nghén.

Không phải mọi trường hợp thai ngoài tử cung nào cũng phẫu thuật! Nếu được phát hiện sớm thì việc điều trị thai ngoài tử cung khá đơn giản. Với những khối thai chưa vỡ và có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 3cm (bằng quả quất), người bệnh được tiêm thuốc vào khối thai để thai tự tiêu đi. Với những khối thai trên 3cm, biện pháp thích hợp là phẫu thuật (nội soi hoặc phẫu thuật mở tùy theo kết quả thăm khám).

Nếu không được phát hiện sớm, sự lớn lên không ngừng của thai sẽ làm vòi trứng căng ra và vỡ, máu chảy ồ ạt vào ổ bụng. Các dấu hiệu nguy hiểm xuất hiện dồn dập, người bệnh thấy mệt mỏi, khó thở, vật vã, khát nước, đau bụng dữ dội, đau đến ngất xỉu.

Cần phải nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được mổ cấp cứu ngay.

Sau điều trị thai ngoài tử cung, chị em vẫn có khả năng có thai lại. Tuy nhiên, cần thực hiện biện pháp tránh thai ít nhất 1 năm để chức năng sinh sản hồi phục và ổn định. Khả năng tái phát thai ngoài tử cung rất cao (đến 10%) vì các nguy cơ gây tắc/ hẹp vòi trứng vẫn còn đó và còn có phần tăng lên. Nếu đã cắt bỏ cả hai bên vòi trứng thì có thể thực hiện biện pháp thụ tinh nhân tạo.

Vì vậy, chị em cần phải đi khám nếu quyết định mang thai và phải được theo dõi chặt chẽ trong suốt quá trình thai nghén.

Phòng ngừa mang thai ngoài tử cung

> Kiểm soát việc mang thai, không để thai ngoài ý muốn thì sẽ tránh được nạo hút thai.

> Coi trọng việc giữ vệ sinh cơ quan sinh sản, đặc biệt trong kỳ kinh nguyệt, sau khi sinh, sau khi quan hệ tình dục. Biện pháp giúp các cặp vợ chồng vừa tránh thai vừa tránh viêm nhiễm là dùng bao cao su.

> Nếu có dấu hiệu viêm nhiễm vùng kín (khí hư nhiều, ngứa, dịch hôi…), phải đi khám và điều trị ngay.

> Chị em có thể phòng ngừa tác hại của khói thuốc bằng cách không hút thuốc và tránh xa nơi có khói thuốc, động viên người thân (nhất là các chàng) không hút thuốc lá.

Hỏi đáp:  Dấu hiệu nhận biết mang thai ngoài tử cung

Em chậm kinh 5 ngày, dùng que thử thai thì lên 2 vạch. 5 ngày sau em đi siêu âm thì bác sĩ nói vẫn chưa thấy thai vào trong tử cung, hẹn 1 tuần sau siêu âm lại. Một tuần sau em đi siêu âm thì bác sĩ nói phôi sắp vào đến nơi (em siêu âm đầu dò) và hẹn 2 tuần nữa quay lại.

Em rất lo lắng vì chu kì kinh nguyệt của em rất đều. Nếu tính đúng ra thì đến giờ em đã chậm kinh được gần 3 tuần, tức là thai nhi cũng được 6-7 tuần. Em sợ mình bị mang thai ngoài tử cung. Em mong bác sĩ tư vấn giúp em một số dấu hiệu nhận biết mang thai ngoài tử cung . Trong trường hợp mang thai ngoài tử cung thì em phải xử lý như thế nào? Mong bác sĩ tư vấn giúp em. Em xin cảm ơn! (P. Lam)

Trả lời:

Bạn P. Lam thân mến!

Mang thai ngoài tử cung là hiện tượng trứng và tinh trùng sau khi thụ tinh , phát triển thành bào thai nhưng không di chuyển được vào trong tử cung mà làm tổ luôn ở một vị trí nào đó bên ngoài tử cung.

Mang thai ngoài tử cung là hiện tượng vô cùng nguy hiểm đối với sức khỏe người phụ nữ vì các vị trí ngoài tử cung thường không thích hợp cho thai nhi phát triển. Hầu hết các trường hợp mang thai ngoài tử cung đều là làm tổ ở vòi trứng. Tình trạng này nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời thì bào thai sẽ ngày càng phát triển to dẫn đến vỡ vòi trứng, chảy máu trong… nguy hiểm tới tính mạng.

Thông thường, ở những tuần đầu thai kì, nếu không đi khám, siêu âm, sẽ rất khó nhận biết bạn có mang thai ngoài tử cung hay không. Chính vì vậy, theo lời khuyên của các bác sĩ sản khoa, chị em mới mang thai cần chú ý những biểu hiện sau đây, vì đây có thể là dấu hiểu cảnh báo khả năng mang thai ngoài tử cung.

– Chậm kinh: Đa phần bệnh nhân chửa ngoài tử cung điều có dấu hiệu chậm kinh trong thời gian ngắn trước khi phát hiện bệnh, sau khi chậm kinh khoảng 1 tuần thì họ lại thấy dấu hiệu có kinh trở lại và ngộ nhận rằng chu kỳ kinh của bản thân bị rối loạn.

– Chảy máu âm đạo: Các bệnh nhân chửa ngoài tử cung đều có dấu hiệu âm đạo ra máu bất thường, lượng máu ít, có màu sẫm, nhỏ giọt.

– Đau bụng: Đây là do vòi trứng chịu áp lực tại vị trí của bào thai đang phát triển nên phải giãn và có khả năng bị vỡ. Bệnh nhân sẽ có biểu hiện đau quặn vùng bụng dưới hoặc đau thành từng cơn không dứt, kem theo cảm giác buồn nôn.

– Chóng mặt và sốc: Khi bệnh nhân bị chảy máu trong, lượng máu chảy quá nhiều dẫn tới bệnh nhân có cảm giác đau đầu, da xanh mặt tái, huyết áp hạ thấp, từ đó dẫn tới bệnh nhân bị chóng mặt và sốc.

Trong trường hợp bạn mang thai ngoài tử cung, bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật bỏ thai cho bạn sớm để tránh gây ra những hậu quả đáng tiếc nếu như thai bị vỡ.

Bạn nên đi khám theo đúng hẹn của bác sĩ để yên tâm về tình trạng thai nghén của mình.

Chúc bạn vui khỏe!

TNTC là một bệnh không mong đợi ở tất cả mọi phụ nữ đang mong muốn có con nhưng đôi khi TNTC là khó tránh và phải chấp nhận, nhưng còn ở các chị em khác chưa muốn có con, các chị em có thể nên ngừa thai, và đặc biệt là phòng tránh TNTC bằng thuốc ngừa thai, dùng bao cao su, không nên nạo phá thai một cách bừa bãi vì đó là một trong những nguyên nhân thường gặp dẫn đến vô sinh và TNTC sau này.

Share on Facebook0Pin on Pinterest0Share on Google+0
2 Comments
Leave a Reply