Sức khỏe phụ nữ và trẻ em

Bệnh gout nên ăn gì và kiêng ăn gì, kiêng cữ những gì?

Bệnh gout được coi là căn bệnh của nhà giàu. Căn bệnh xảy ra khi có quá nhiều axit uric tích tụ trong cơ thể, khiến người bệnh phải đối mặt với những cơn đau dữ dội, và có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Mức sống được nâng cao thì tỉ lệ người mắc bệnh này cũng ngày càng nhiều. 

Bệnh gout là một trong những bệnh thấp khớp gây đau đớn nhất, do ứ đọng những tinh thể uric acid nhọn như kim ở tổ chức liên kết, ở ổ khớp hay cả hai. Sự ứ đọng này dẫn tới viêm khớp với các triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau và cứng khớp. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ thông tin cần biết về nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng bệnh gout và chế độ dinh dưỡng hợp lý dành cho người bệnh gout.

* Nguyên nhân gây nên bệnh gout 

Nguyên nhân của bệnh gút là do trục trặc về gen. Cho đến nay, giới khoa học đã xác định được 5 gen liên quan đến bệnh gút: HGPRT1, Glc6-photphat tại gan và 3 gen PRPPs1,2,3 có trong tinh hoàn. Trong bệnh gút, hiện tượng viêm khớp xuất hiện là do các tinh thể nhỏ của một chất gọi là Acid uric lắng đọng trong khớp, đó là tinh thế muối Urat.

Có nhiều nguy cơ tồn đọng muối Urat nếu nồng độ Acid uric cao trong cơ thể. Tuy nhiên, hội chứng Acid uric tăng cao và bệnh gút là hai vấn đề cần phân biệt, mặc dù chúng có liên quan chặt chẽ với nhau. Acid uric là một chất thải được hình thành do sự phá hủy tự nhiên chất purin trong cơ thể.

Những người có thói quen ăn nhậu, thói quen dinh dưỡng không hợp lý không chỉ làm tăng hàm lượng purin mà còn là nguồn chuyển hóa dở dang tạo ra vô số các gốc tự do, chu chuyển lang thang trong cơ thể và sẵn sàng gắn vào bất kỳ gen nào có nguy cơ biến đổi. Bệnh gout thường gặp do người bệnh có tiền sử bệnh tiềm ẩn và các bệnh khác gồm béo phì, tiền sử gia đình, bệnh thận, huyết áp cao, hội chứng chuyển hóa, nghiện rượu và sử dụng của một số thuốc.

Bệnh gout thường gặp ở đàn ông nhiều hơn phụ nữ, do cac gen bị trục trặc thường có ở nam. Tuy nhiên, những phụ nữ có nam tính mạnh cũng vẫn có nguy cơ mắc bệnh gout như thường.

* Triệu chứng thường gặp khi bị gout

Biểu hiện lâm sàng đặc trưng thường là sưng tấy, nóng, đỏ, đau dữ dội tại một hay nhiều khớp. Đa phần bệnh nhân khi điều trị dứt được cơn đau đều tự cho là đã khỏi bệnh mà không biết rằng bệnh vẫn đang âm thầm tiến triển bên trong. Nếu không được điều trị tiếp tục và triệt để, các cơn đau sẽ xuất hiện trở lại ngày càng nhiều và nặng hơn. Ở giai đoạn muộn hơn, có thể xuất hiện những u, cục gọi là hạt tophi  xung quanh khớp, ảnh hưởng rất lớn đến thẩm mỹ, có nguy cơ gây biến dạng khớp và có thể dẫn đến tàn phế.

Giai đoạn đầu tiên thường là không có bất kỳ triệu chứng nào ngoại trừ nồng độ acid uric trong máu cao. Các triệu chứng đầu tiên thường gặp là ngón cái sưng đỏ và đau nhức. Thường thì cơn đau sẽ xảy đến sau một tác động vật lý nào đó tại chỗ bị đau, hoặc sau một sự kiện về dinh dưỡng.

Đau thường xuất hiện ở các khớp bao gồm các khớp mắt cá chân, bàn chân, đầu gối, cổ tay, khuỷu tay và khớp nhỏ của bàn tay, có khi ở những khớp nhỏ có ở khắp nơi trên cơ thể. Các tinh thể muối urate gây viêm khớp, dẫn đến sưng đỏ, nóng, đau, và cứng khớp.

Hầu hết các bệnh nhân có các cơn đau tái phát trong vòng vài năm, tuỳ theo thể trạng và lối sống, mà thường là từ 1-3 năm. Nếu không chữa trị, trong giai đoạn sau, các cơn đau khớp cấp sẽ gây tổn thương nhiều khớp, làm tổn thương khớp, mất vận động, đau mãn tính và hình thành cục tophi .

Bệnh gout là bệnh của rối loạn chuyển hóa chất đạm. Vì thế, những người bị bệnh gút nên kiêng tuyệt đối hoặc hạn chế những thực phẩm giàu đạm.

* Người bị bệnh gout nên kiêng ăn gì?

+) Những loại thực phẩm nên kiêng hoàn toàn:

– Hải sản các loại.

– Các loại thịt có màu đỏ như: Thịt trâu, bò, ngựa, thịt dê…

– Phủ tạng động vật như: Lưỡi, lòng, tim, gan, thận, óc…

– Trứng gia cầm nói chung, nhất là các loại trứng đang phát triển thành phôi như trứng vịt lộn…

– Các loại thực phẩm có tốc độ tăng trưởng nhanh như măng tre, măng trúc, măng tây, nấm, giá, bạc hà (dọc mùng) vì sẽ làm gia tăng tốc độ tổng hợp acid uric trong cơ thể.

+) Những loại thực phẩm cần hạn chế:

– Đạm động vật nói chung như: Thịt lợn, thịt gà, thịt vịt…, cá và các loại thủy sản như: lươn, cua, ốc, ếch…

– Đạm thực vật: Đậu hạt nói chung, nhất là các loại đậu ăn cả hạt như : đậu Hà Lan, đậu trắng, đậu đỏ, đậu xanh…

– Các chế phẩm từ đậu nành như: Đậu phụ, sữa đậu nành, tào phớ…

– Các thực phẩm giàu chất béo như: Mỡ, da động vật, thức ăn chiên, quay, thực phẩm chế biến với các chất béo no như: Mì tôm, thức ăn nhanh.

+) Về đồ uống:

– Tuyệt đối không uống bất kỳ một dạng chất cồn nào như: Rượu, bia, cơm rượu,…

– Hạn chế đồ uống có gaz, nước uống ngọt nhiều đường vì sẽ làm tăng nguy cơ béo phì, một trong những yếu tố tăng nặng bệnh gút.

– Giảm các đồ uống có tính toan (có vị chua) như: Nước cam, chanh, nước trái cây giàu vitamin C, vì chúng sẽ làm tăng nguy cơ kết tủa urat ở ống thận.

Ngoài ra, bệnh nhân mắc bệnh gout cũng không nên ăn khuya để giảm bớt gánh nặng làm việc cho gan, vì gan là cơ quan chuyển hóa đạm, sinh acid uric. lưu ý: Đối với tình trạng tăng acid uric máu.

* Bệnh gout nên ăn gì?

Và sau đây là một số thức ăn, đồ uống có lợi cho người bị bệnh gout:

– Thức ăn có lợi:

Các thực phẩm giàu chất xơ nói chung như dưa leo, củ sắn, cà chua…giúp làm chậm quá trình hấp thu đạm, làm giảm thoái hoái biến đạm để sinh năng lượng nên giảm sự hình thành acid uric.

– Đồ uống có lợi:

Một điều quan trọng nhất là Nên uống nhiều nước (tối thiểu 2,5 đến 3 lít nước mỗi ngày). Không uống nước buổi tối để tránh đi tiểu đêm, ảnh hưởng sức khỏe.

Nên uống nước khoáng không gaz có độ kiềm cao giúp tăng đào thải acid uric và hạn chế sự kết tủa urat tại ống thận, làm giảm nguy cơ sỏi thận (ví dụ sản phẩm nước khoáng kiềm Akaline).

Gan và thận là 2 cơ quan có vai trò đặc biệt quan trọng trong bệnh gút. Thận có vai trò đào thải acid uric. Gan có vai trò cân bằng lại chuyển hóa đạm, đường mỡ và cân bằng lại việc tạo ra acid uric. Hoạt động của gan lại chịu ảnh hưởng của yếu tố tinh thần. Vì vậy bệnh nhân gút cũng cần giữ tinh thần luôn thoải mái, tránh thức khuya.

Chế độ ăn uống và chế độ sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp phòng ngừa bệnh gout, làm giảm số người trở thành bệnh nhân gout. Như vậy, chế độ ăn uống không thể thay thế được các thuốc điều trị gout, nhưng có một vai trò quan trọng trong điều trị, góp phần làm bệnh gout và các bệnh kèm theo dễ kiểm soát hơn, giảm bớt liều thuốc phải dùng, giảm bớt số thuốc phải dùng.

Chế độ ăn uống càng quan trọng hơn khi người bệnh bị dị ứng với các thuốc làm giảm acid uric máu, hoặc vì một lí do nào đó không sử dụng được thuốc này. Chế độ ăn uống còn là biện pháp chính, không thể thiếu được trong việc phòng ngừa bệnh gout cho các đối tượng tăng acid uric máu đơn thuần. Các bệnh rối loạn chuyển hóa ở người thường đi kèm với nhau, ngày càng gia tăng và đang là một hiểm họa lớn cho loài người trong thế kỷ 21.

Hội chứng chuyển hóa kinh điển gồm 4 biểu hiện: Béo phì, cao huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu. Nay thêm một biểu hiện thứ 5 nữa là tăng acid uric máu, nói cách khác, các bệnh nhân béo phì, cao huyết áp, bệnh mạch vành… rất dễ bị gout và ngược lại, bệnh nhân gout thường mắc bệnh béo phì, xơ vữa động mạch, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, cao huyết áp, bệnh mạch vành.

Share on Facebook0Pin on Pinterest0Share on Google+0
Leave a Reply