Sức khỏe phụ nữ và trẻ em

Những điều cần biết về tác dụng và nguy cơ đặt vòng tránh thai sau sinh

Hiện nay việc sử dụng dụng cụ tử cung (vòng tránh thai) là một biện pháp tránh thai khá phổ biến và tiện dụng, đặc biệt mang lại hiệu quả tránh thai cao (tới 99%). Tuy nhiên, việc đặt vòng tránh thai không thể tùy tiện mà phải tuân theo chỉ dẫn của các bác sỹ sản phụ khoa. Thông thường tất cả những phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã kết hôn, sức khỏe tốt, lại có yêu cầu tránh thai, kinh nguyệt điều hòa, bộ máy sinh dục bình thường, đã qua kiểm tra sản khoa không có vấn đề gì đều có thể đặt vòng tránh thai.

1. Vòng tránh thai là gì?

Vòng tránh thai vốn là một dụng cụ nhỏ bằng nhựa được đặt vào tử cung. Gọi là “vòng” vì mấy chục năm trước ta dùng loại có hình tròn như cái nhẫn hay hình bánh xe, nhưng thật ra đó là một mảnh nhựa nhỏ, có nhiều loại như hình chữ T, hình chữ S … Thông dụng nhất hiện nay phải kể đến vòng hình chữ T và hình cánh cung, có quấn đồng. Đuôi vòng có hai dây nhỏ thò ra âm đạo độ 2 – 3 cm, giúp kiểm tra vòng còn ở đúng vị trí hay không.

Đặt vòng tránh thai có tác dụng ngăn không cho tinh trùng gặp trứng cũng như ngăn trứng làm tổ trong tử cung để phát triển thành bào thai. Lợi ích của vòng tránh thai là có hiệu quả tránh thai với tỷ lệ rất cao, hiệu quả này có thể đạt được ngay sau khi đặt vòng hoặc cũng có thể kéo dài tới 5 năm. Dụng cụ tương đối bền, thoải mái, dễ sử dụng và không tốn kém.

Đặt vòng sẽ được thực hiện như thế nào?

Bạn sẽ được các bác sĩ khám phụ khoa trước khi đặt vòng để đảm bảo rằng bạn không bị viêm nhiễm phụ khoa vì thủ thuật đặt vòng sẽ tạo điều kiện cho vi trùng xâm nhập sâu bên trong nếu bạn đang viêm nhiễm, gây nhiễm trùng nặng hơn vùng chậu, gây viêm dính vòi trứng, dẫn đến vô sinh sau này.

Vòng được gấp lại và cho vào một cái ống cũng bằng chất dẻo rất nhỏ, chỉ bằng đường kính que diêm, đưa vào cổ tử cung. Ống có piston và sau đó bác sĩ ấn vào nó, đẩy vòng vào tận hóc tử cung. Vòng mở ra. Bác sĩ rút ống ra và cắt sợi dây để chừa khoảng 5cm bên ngoài cổ tử cung Thời gian đặt vòng trong khoảng 5 đến 10 phút.

2. Khi nào nên sử dụng biện pháp đặt vòng tránh thai

– Những phụ nữ khó ứng dụng với phương pháp tránh thai khác, như không thể kiên trì dùng thuốc ngoài hoặc thuốc uống dễ bị rơi rớt.
– Những phụ nữ bị cao huyết áp hoặc bị đau nhức đầu nghiêm trọng, không thể uống thuốc tránh thai được.
– Những phụ nữ đang cho con bú bình thường
– Những phụ nữ đã từng đặt vòng tránh thai rồi, thấy hiệu quả tốt.
– Những ứng viên tốt nhất là phụ nữ với tử cung bình thường và ít rủi ro mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục (đang có mối quan hệ lâu dài, ổn định với đối tác không có tiền sử mắc bệnh).

3. Những trường hợp cần qua bác sỹ kiểm tra xem có nên đặt vòng tránh thai không

– Những phụ nữ bị bệnh có tính toàn thân nghiêm trọng như bệnh tim, bệnh suy kiệt tâm lực, bệnh thiếu máu nặng, bệnh do xuất huyết nhiều và các bệnh khác đang trong giai đoạn cấp tính.

– Những phụ nữ chu kỳ kinh nguyệt không bình thường hoặc lượng kinh quá nhiều, ra quá nhiều lần hoặc đau kinh nghiêm trọng; những phụ nữ sau khi đặt vòng tránh thai dễ tăng nặng thêm triệu chứng xuất huyết và chứng bệnh đau kinh, cần phải qua bác sỹ chẩn trị khỏi đã rồi mới quyết định xem có thể đặt vòng tránh thai được không.

– Bất kỳ phụ nữ nào có nhiều bạn tình hoặc có bạn đời quan hệ tình dục bên ngoài đều đối mặt nguy cơ lớn mắc phải các bệnh lây qua đường tình dục. Đối tượng này không nên sử dụng phương pháp đặt vòng.
Những phụ nữ bị bệnh viêm bộ phận sinh dục cấp tính và mạn tính, như viêm âm hộ, viêm âm đạo, bị trùng màng uốn roi đuôi, bị viêm âm đạo do nấm, bị rữa nát cổ tử cung nặng và bị viêm khoang chậu cấp tính, mãn tính… cần phải được điều trị khỏi hẳn đã rồi mới được đặt vòng tránh thai.

– Những phụ nữ bị khối u ở bộ máy sinh dục, thường thấy như u cơ tử cung, bị các triệu chứng nghiêm trọng như lượng kinh nguyệt quá nhiều, do đó không thích hợp với đặt vòng tránh thai để tránh bị tăng nặng thêm triệu chứng lượng kinh nguyệt quá nhiều.

– Những phụ nữ bị dị hình bộ máy sinh sản như hai tử cung, ngăn dọc tử cung… vì tử cung hai bên to nhỏ không đều, quan hệ giữa cổ tử cung và khoang tử cung cũng không như nhau, đặt 1 vòng vào không có tác dụng, đặt 2 vòng vào dễ gây nên tổn thương khi phẫu thuật, hơn nữa khó đặt vào vị trí chính xác.

– Những phụ nữ lỗ tử cung quá lỏng lẻo, bị xé rách do đã rữa nát từ trước ở độ nặng và sa tử cung ở trên độ 2, vì khi đó đặt vòng tránh thai vào dễ long tuột rơi ra, không nên sử dụng; những phụ nữ cổ tử cung quá hẹp hoặc cứng quá, không thể long rộng ra, cũng không thể sử dụng được.

– Những phụ nữ kinh nguyệt đã quá kỳ, có thể nghi là đã có thai.

– Những phụ nữ khoang tử cung < 5.5 cm hoặc 9 cm hoặc đã mang một vết sẹo đều không thể đặt vòng tránh thai được. Khi nào không nên dùng biện pháp đặt vòng tránh thai

– Bạn mới vừa bị nhiễm trùng ở phần trên của cơ quan sinh dục, như viêm vòi trứng.

– Bạn đã một lần có thai ngoài tử cung.

– Bạn bị một biến dạng nghiêm trọng về tử cung.

Ngoài ra:

– Một chứng ung thư hay nghi ngờ bị ung thư tử phụ khoa.

– Những u xơ bên trong tử cung hoặc những polip (phải cắt bỏ).

– Xuất huyết ở bộ phận sinh dục mà không tìm được nguyên nhân.

– Một chứng bệnh tim nghi ngờ dẫn đến viêm màng trong của tim.

– Những rối loạn về máu.

– Dị ứng với đồng, hay bệnh Wilson (đối với những vòng tránh thai bằng đồng).

4. Thời điểm nên đặt vòng tránh thai được coi là tốt nhất

Thời gian đặt vòng tốt nhất là ngay sau khi hết kinh nguyệt, sáu tuần sau khi sinh hoặc ngay sau khi hút thai.

5. Đặt vòng tránh thai có an toàn không?

– Lợi ích của vòng tránh thai là có hiệu quả tránh thai với tỷ lệ từ 98 đến 99%. Có hiệu quả tránh thai ngay lập túc và lâu dài (khoảng 5 đến 10 năm)

– Thoải mái, dễ sử dụng và không có cảm giác mình đang mang vật thể lạ trong người

– Ít tốn kém

– Không ảnh hưởng tới khả năng sinh sản sau này

– An toàn khi cho con bú (vì không dính hoá chất)

Ngoài ra, vòng tránh thai còn có những ưu điểm rõ rệt, như làm giảm lượng máu mất khi hành kinh, giảm đau bụng kinh, giảm xuất hiện và phát triển u xơ tử cung – một hiệu quả có được nhờ tác dụng của progesterone, giảm nguy cơ viêm vùng chậu…

Phương pháp tránh thai bằng cách đặt vòng trước đây và kể cả hiện nay được rất nhiều phụ nữ lựa chọn, không giống như những phương pháp tránh thai khác, đặt vòng không ảnh hưởng gì đến quá trình giao hợp giữa vợ và chồng. Tuy có những lợi ích thiết thực nhưng, không phải ai cũng có thể sử dụng biện pháp này, đặc biệt nếu sử dụng không đúng cách, không theo hướng dẫn rất có thể sẽ gây họa cho người phụ nữ, ẩn họa khôn lường.

6. Đặt vòng tránh thai sau bao lâu thì quan hệ được

– Nghỉ ngơi khoảng 2 ngày. Ngay sau khi đặt vòng bạn nên nằm yên nghỉ ngơi ít nhất 1 giờ. Không được làm việc nặng trong 1 tuần.

– Không nên ngâm mình trong nước quá lâu (kể cả ngâm chân, ngâm tay)

– Sau 2 tuần mới nên quan hệ tình dục trở lại

– Cứ 3 đến 6 tháng bạn nên đến cơ sở y tế để tái khám

– Nên tự kiểm tra vòng tránh thai của mình sau mỗi kỳ kinh nguyệt bằng cách kiểm tra dây vòng. Bạn có thể cảm nhận được dây vòng bằng cách cho ngón tay vào âm đạo.

– Cần phải rửa sạch tay bằng xà phòng trước và sau khi kiểm tra. Nếu bạn thấy dây vòng ngắn hơn bình thường (ngắn hơn 5cm) có thể vòng đã bị lệch chỗ, còn nếu dây này biến mất, có thể vòng đã bị tuột.

– Nếu không thấy dây vòng. Hãy đến gặp bác sỹ ngay để được tư vấn sử dụng biện pháp tránh thai hỗ trợ.

7. Đặt vòng tránh thai có ảnh hưởng phụ gì không?

– Có thể bị rong kinh, ra máu nhiều hơn và đau bụng. Khí hư ra nhiều hơn

– Hơi đau lưng hay đau đầu

– Bạn sẽ có cảm giác hơi bị chuột rút sau khi đặt vòng

– Nếu không hợp bạn có thể bị gầy đi

– Co thắt

Bạn nên đến gặp bác sĩ khi có dấu hiệu:

– Dây vòng bị rơi hay bị tuột vòng hoặc mất vòng

– Đau sau khi quan hệ tình dục

– Máu kinh ra quá nhiều và kéo dài

– Khí hư có mùi khó chịu

– Chậm kinh hoặc nghi ngờ có thai

– Sốt cao trên 38 độ và buồn nôn

Nhược điểm lớn nhất của vòng tránh thai là nguy cơ viêm vùng chậu, hiếm muộn, thai ngoài tử cung và tụt vòng.

Theo những nghiên cứu gần đây, với việc sử dụng vòng tránh thai hiện đại, thao tác vô trùng, nguy cơ viêm vùng chậu là rất thấp (nếu đặt vòng tránh thai đúng kỹ thuật, tỷ lệ tụt vòng trong 6 tháng đầu chỉ khoảng 3%), chủ yếu xảy ra ở những phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc đang mắc các bệnh này ở thời điểm đặt vòng tránh thai. Điều này sẽ được giảm thiểu nhờ việc sàng lọc đối tượng thích hợp.

Mặc dù vòng tránh thai có tác dụng tốt để ngăn cản thai trong tử cung, nhưng nếu một người đang đặt vòng tránh thai mà mang thai thì khả năng thai ngoài tử cung sẽ cao hơn so với người không áp dụng biện pháp tránh thai nào.

Nếu đặt vòng tránh thai quá lâu sẽ gây ra nhiều nguy hiểm với phụ nữ, nếu để quá lâu so với thời hạn quy định của bác sĩ và nhà sản xuất thì sẽ có những nguy cơ như: vòng gãy và xuyên thủng cơ tử cung, nguy cơ dính thai, vì hiệu quả tránh thai của vòng hết hạn sẽ giảm đi hoặc không còn.

Phụ nữ sau khi đặt vòng tránh thai thấy đau bụng ngày càng nhiều, cảm giác đau nhói khi ấn vào bụng dưới, ra huyết âm đạo nhiều và kéo dài. Ngoài ra kèm theo các dấu hiệu khác như: sốt, tiểu gắt buốt, khi quan hệ thấy đau … thì cần đến bác sĩ khám và kiểm tra ngay.

8. Những trường hợp không nên sử dụng vòng tránh thai?

– Có thai hoặc nghi ngờ có thai.

– Sau phá thai bị nhiễm trùng.

– Đang bị viêm vùng chậu, bệnh lý lây truyền qua đường tình dục (như lậu, giang mai,…) hoặc mắc các bệnh này trong vòng ba tháng trước đây.

– Viêm cổ tử cung mủ nhầy.

– Bệnh lý ác tính đường sinh dục.

– U xơ làm biến dạng lòng tử cung.

– Lao vùng chậu.

– Xuất huyết đường sinh dục bất thường chưa được chẩn đoán và điều trị.

– Những phụ nữ có nhiều bạn tình

– Bạn đang còn trẻ hoặc dự định sinh con trong vài năm tới

– Viêm nhiễm đường sinh dục

– Chụp X-Quang cho thấy tử cung bị dị dạng

Đặc biệt, các bác sỹ thường không muốn đặt vòng cho người chưa có con vì viêm âm đạo là một bệnh khá phổ biến. Họ sợ bạn không may bị các vi khuẩn gây viêm lan lên ống dẫn trứng, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể đặt vòng dưới sự theo dõi cẩn thận của bác sỹ.

Một số lưu ý:

Hoạt động thể thao, kể cả leo núi, bơi lội,… sẽ không ảnh hưởng gì. Tuy nhiên sau những ngày mới đặt vòng bạn nên tránh chơi những môn thể thao nặng, hãy chờ cho vòng thích ứng dần với cơ thể.

Vòng tránh thai không thể ngăn ngừa bệnh lây lan qua đường sinh dục, thậm chí nó còn có thể gia tăng mức độ trầm trọng của bệnh viêm nhiễm.

Cơ thể của một số chị em không thể thích ứng được với vòng vì vậy bạn nên dùng biện pháp tránh thai khác

Tuyệt đối không sử dụng biện pháp đặt vòng tránh thai trong những trường hợp sau:

– Bạn bị mắc chứng viêm vòi trứng dù đã khỏi, hoặc nếu bạn bị viêm vòi trứng (nhiễm trùng nhiều lần, quan hệ tình dục với nhiều người).

– Bạn chưa bao giờ có thai cả. Trường hợp này không nên đặt vòng vì nó dễ gây rủi ro nhiễm trùng nặng hơn do vòi trứng còn nhạy cảm, dễ bị tổn thương (gây viêm vòi trứng) và bị tắc, do vậy những cơ may có thai sau này dễ bị tổn hại nghiêm trọng.

– Bạn bị phát hiện có những dị ứng của các tế bào ở cổ tử cung.

– Bạn vừa mới sinh. Lúc này tử cung chưa lấy lại kích thước và sức chịu đựng thường có. Thật vậy, những rủi ro như bị tuột vòng (do đó có thai), bị đau, thậm chí thủng tử cung khi đặt vòng thường lớn hơn so với một tử cung còn giãn và mềm.

– Bạn bị thiếu máu hoặc bị xuất huyết.

– Bạn đang chữa trị viêm nhiễm hay đông máu trong một thời gian dài.

– Bạn tạm thời bị một nhiễm trùng nhỏ tại chỗ.

Nên đặt vòng tránh thai sau khi sinh bao lâu?

Vòng tránh thai có hai loại: chứa đồng và loại chứa levonorgestrel. Vòng tránh thai có tác dụng 5 -10 năm, không ảnh hưởng sữa mẹ. Nhược điểm của phương pháp này là không phòng tránh được các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.

Thời điểm đặt vòng tránh thai là vào ngày thứ 3 hoặc 4 của kỳ đèn đỏ. Các mẹ cần lưu ý không nên đặt vòng tránh thai ngay sau sinh nở. Hãy chờ cho tử cung được hồi phục và trở lại kích thước bình thường. Nếu không, khi cổ tử cung còn mở hoặc giãn rộng thì vòng tránh thai có thể bị rơi ra ngoài. Nên đặt vòng tránh thai trong khoảng 4 – 6 tuần sau sinh (lâu hơn càng tốt). Nếu sinh mổ, nên chờ 6 tháng mới đặt.

Khi sử dụng phương pháp này, các mẹ cần hết sức cẩn thận để tránh bị rơi vòng tránh thai và có thai ngoài ý muốn. Nếu cảm thấy bất cứ vấn đề gì bất ổn về sức khỏe sau khi đặt vòng tránh thai, cần tháo vòng ra ngay.

Đặt vòng tránh thai có đau không?

Theo khảo sát gần đây trên tờ Dove Medical Press, chị em cảm thấy cơn đau khi đặt vòng ít hơn tưởng tượng ban đầu. Trước thủ thuật, nhóm nghiên cứu hỏi 89 phụ nữ tại Anh về mức độ đau họ sẽ chịu. Trong thang đánh giá từ 1 đến 10, mức độ trung bình của cơn đau được hình dung là 6. Sau thủ thuật, người tham gia được yêu cầu đánh giá mức độ của cơn đau mình thực sự trải qua, kết quả là 4, thấp hơn 2 điểm.
Mặc dù việc đặt vòng diễn ra rất nhanh, đây vẫn là một tiểu phẫu. Các bác sĩ sản phụ khoa cho biết một số chị em sẽ bị chuột rút tương tự như khi trong kỳ kinh.

Một nửa người tham gia khảo sát đã từng sinh con và đánh giá mức độ đau thực sự thấp hơn nhiều so với tưởng tượng (mức độ lần lượt là 3 và 6). Ngược lại, những chị em chưa qua sinh nở đánh giá mức độ đau cao hơn (mức 6).

Vậy, nếu đang muốn đặt vòng nhưng còn băn khoăn về cơn đau, bạn có thể thảo luận với bác sĩ để tìm ra giải pháp giảm đau phù hợp. Đó có thể là thuốc giảm đau như ibuprofen hoặc gây mê (hiếm gặp).

Các tác dụng phụ của phương pháp đặt vòng

Có thể bao gồm đau quặn bụng dưới và / hoặc chảy máu bất thường. Trong một số trường hợp, mặc dù không phổ biến, do progestin bị giải phóng với lượng rất nhỏ vào cơ thể, gây ra mụn trứng cá, tâm trạng thất thường, đầy bụng. Tuy nhiên, lượng progestin hòa vào cơ thể không đáng kể và không gây ra những tác dụng phụ toàn thân.

Chuẩn bị như thế nào để tránh bị đau khi đặt vòng tránh thai?

Trước thủ thuật đặt vòng, bạn nên tránh quan hệ tình dục trong 2 tuần. Uống thuốc giảm đau (800 mg ibuprofen hoặc 2 viên Aleve) 30 phút trước khi đến giờ hẹn. Có thể đặt vòng trong hoặc sau khi sinh, lúc cổ tử cung mềm hơn và hơi giãn ra.

Share on Facebook0Pin on Pinterest0Share on Google+0
1 Comment
Leave a Reply