Sức khỏe phụ nữ và trẻ em

Trẻ bị táo bón lâu ngày không khỏi – Nguyên nhân và cách chữa trị hiệu quả nhất

Trẻ bị táo bón lâu ngày phải làm sao để chữa khỏi là câu hỏi của rất nhiều bậc phụ huynh gửi đến cho các bác sĩ nhi khoa. Nhìn con 5,6 ngày không đi ngoài, bụng căng cứng, miệng khóc lóc than đau khiến nhiều ông bố bà mẹ rất xót xa. Để chữa trị dứt điểm táo bón cho trẻ thì cần phải hiểu đúng nguyên nhân vì sao, sau đây mời các bạn tham khảo bài viết này nhé.

Bác sĩ Phúc, Trưởng khoa Tiêu hóa, BV Nhi Đồng 1 hướng dẫn cách phòng ngừa và điều trị táo bón cho trẻ tại nhà, như sau.

Những nguyên nhân thường gặp khiến trẻ bị táo bón

Sau khi chào đời, trẻ thường bắt đầu bị táo bón vào lúc tập ăn dặm. Nguyên nhân do đang từ bú mẹ hoặc bú bình chuyển sang ăn đặc, không đủ chất xơ và uống không đủ nước.

Thời điểm tiếp theo là khi bé tập ngồi bô hay ngồi bồn cầu. Ngoài chế độ ăn thiếu chất xơ, nguyên nhân khiến các bé bị bón ở giai đoạn này còn do chúng không thích hoặc chưa sẵn sàng để ngồi vào “chỗ mới”. Sự thay đổi này khiến bé cố gắng nín nhịn dẫn tới táo bón.

Cuối cùng là giai đoạn đi học. Nguyên nhân do một số bé miễn cưỡng phải dùng nhà vệ sinh tại trường vì chúng không quen hoặc quá “công cộng”, điều này có thể dẫn đến việc nín đi tiêu.

trẻ bị táo bón nguyên nhân và cách chữa 1

Cách phòng ngừa táo bón cho trẻ

Vào thời điểm bé tập ngồi bô, cha mẹ cần lưu ý tạm thời ngưng việc huấn luyện nếu bé tỏ ý không thích vị trí quá mới mẻ này. Bù lại, nên khuyến khích bé một cách tích cực, ngay khi bé cảm thấy muốn đi tiêu.

“Hãy đảm bảo có chỗ dựa vững chắc cho bàn chân của bé, đặc biệt là khi dùng bồn cầu có kích thước của người lớn. Chỗ dựa bàn chân rất quan trọng vì chúng giúp bé cảm thấy vững chắc hơn nên có thể an tâm. Ngoài ra nên chọn một thời điểm ngồi cầu nhất định ngày này qua ngày khác để tạo thói quen cho trẻ. Tốt nhất là sau bữa ăn”, bác sĩ Phúc nói.

Khi bé đến tuổi đi học, phụ huynh cần tiếp tục theo dõi việc đi tiêu của con. Cha mẹ nên theo dõi bé đi tiêu như thế nào ở nhà, đặc biệt là vào cuối tuần. Hỏi xem liệu bé có gặp vấn đề gì không khi cố gắng đi tiêu ở những nơi không phải là nhà, nếu do thời gian bị hạn chế hoặc do mắc cỡ, bạn có thể làm việc với nhà trường để tìm ra giải pháp thích hợp.

Cách điều trị tại nhà cho trẻ táo bón

Đa số các trường hợp táo bón đều có thể điều trị tại nhà bằng các biện pháp khá đơn giản và bắt đầu có hiệu quả trong vòng 24 giờ. Tùy thuộc vào tuổi của bé mà cha mẹ có thể thực hiện các cách điều trị khác nhau.

Với trẻ từ 4 tháng tuổi trở xuống, cha mẹ có thể cho bé uống một số loại nước trái cây để điều trị táo bón như mận, táo, lê (những loại nước trái cây khác không hiệu quả bằng). Khi bé 4-8 tháng tuổi, bé có thể uống 6-120 ml nước trái cây nguyên chất mỗi ngày, bé 8-12 tháng tuổi có thể cho đến 180 ml một ngày.

Nếu bé bắt đầu ăn thức ăn đặc, cha mẹ có thể dùng bột ngũ cốc lúa mạch thay cho bột ngũ cốc gạo. Bé cũng có thể thử các loại trái cây có nhiều chất xơ và rau (nghiền nát) bao gồm mơ, khoai lang, lê, mận, đào, đậu, đậu Hà Lan, bông cải, hoặc cải bó xôi. Cha mẹ cũng có thể trộn nước trái cây, rau cải đã nghiền nát với bột ngũ cốc.

Chất sắt trong sữa công thức của trẻ nhỏ không gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng táo bón vì liều sắt rất nhỏ. Vì vậy, việc đổi sang sữa có nồng độ sắt thấp là không cần thiết vì điều này không có tác dụng.

Si rô sắt chứa nồng độ sắt cao hơn, và đôi khi có thể gây táo bón. Vì vậy, đối với những trẻ nhỏ cần uống giọt sắt đôi khi cũng cần thay đổi chế độ ăn hoặc cần có chế độ điều trị khác để đảm bảo bé không bị táo bón.

Với trẻ lớn, nếu bé chỉ bị táo bón trong thời gian ngắn vài ngày, có thể chỉ cần thay đổi các loại thức ăn bé đang dùng để bé đi phân mềm và không đau. Phụ huynh có thể cho trẻ uống nước trái cây. Trẻ 1-6 tuổi, không cho quá 120-180 ml nước trái cây nguyên chất mỗi ngày, trẻ trên 7 tuổi có thể uống tối đa 1-2 ly 120 ml một ngày.

Bố mẹ không cần thiết phải cho bé uống nhiều nước để điều trị táo bón. Đối với bé trên một tuổi, đủ nước được lấy mốc là 960 ml chất lỏng (nước chín hoặc các loại nước khác không phải sữa) trong một ngày. Nếu bé không khát thì không cần thiết hoặc không có lợi ích gì để uống nhiều hơn lượng nước này.

Cha mẹ cần lưu ý nuôi dưỡng bé bằng chế độ ăn cân bằng đủ 4 nhóm thực phẩm. Đừng ép bé phải ăn cho được ngay các thức ăn này và đừng dùng một chế độ ăn nhiều chất xơ thay cho các phương pháp điều trị khác. “Chúng ta cần bé tăng trưởng và phát triển hoàn hảo chứ không riêng hết táo bón. Chế độ ăn dư chất xơ sẽ làm bé mất cơ hội ăn các nhóm thực phẩm khác chẳng hạn chất đạm. Bạn nên nhớ chỉ cần đủ và cân bằng”, bác sĩ Phúc khuyên.

Cũng theo bác sĩ Phúc, nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà bé vẫn táo bón có thể bé không dung nạp được với đạm sữa bò. Bạn có thể phải bỏ sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò như sữa chua, phô mai và kem trong 1-2 tuần. Nếu không cải thiện thì có thể cho bé dùng sữa bò trở lại và đưa đến bác sĩ. Khi bé đã biết ngồi bô/bồn cầu rồi mới bị bón, nên khuyến khích bé ngồi bô/bàn cầu 5-10 phút sau bữa ăn, từ hai đến ba lần mỗi ngày, một cách đều đặn.

Khi nào cần đưa trẻ bị táo bón đến bác sĩ?

Phải đi ngay khi bé đau bụng dữ dội. Bé nhỏ hơn 4 tháng chưa đi tiêu sau 24 giờ so với bình thường (ví dụ bình thường bé 2 ngày đi tiêu một lần, nay đã 3 ngày vẫn chưa đi). Bé nhỏ hơn 4 tháng tiêu phân cứng thay vì phân mềm hoặc sệt, tiêu phân có máu, đau khi đi tiêu.

trẻ bị táo bón nguyên nhân và cách chữa 2

Trẻ lười ăn rau, nguy cơ táo bón cao gấp 13 lần trẻ bình thường

Nếu trẻ không sẵn sàng ăn rau xanh thì nghiên cứu dinh dưỡng mới này cho thấy cần phải thuyết phục trẻ. Bởi nguy cơ táo bón sẽ cao gấp 13 lần so với trẻ ăn rau xanh.

Nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Clinical Nursing, cho thấy uống ít hơn 2 cốc nước mỗi ngày cũng làm tăng nguy cơ táo bón.

Táo bón là một bệnh mà khi nhu động ruột “lười” hoạt động, khiến các chất thải đọng lâu và rắn lại. Nếu không điều trị, nó có thể dẫn tới tắc ruột.

Các bác sĩ nhi khoa ở ĐH Singapore đã nghiên cứu thói quen của 383 trẻ tiểu học. Những trẻ này thường xuyên phải dùng thuốc hoặc đi khám bác sĩ do bị táo bón.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy 7% trẻ 8-10 tuổi bị táo bón chức năng – táo bón không do các nguyên nhân tâm lý, thực thể. Những trẻ này không thích ăn rau xanh hay hoa quả có nguy cơ táo bón cao gấp 13 lần, trong khi những trẻ không uống đủ nước có nguy cơ táo bón cao gấp 8 lần.

Bác sĩ nhi khoa ở ĐH Singapore cho biết: “Các nghiên cứu cho thấy táo bón chức năng ngày càng phổ biến ở trẻ đi học. Ước tính, táo bón chức năng chiếm 95% số trường hợp táo bón ở trẻ”.

Bệnh này để lại hậu quả rất nặng nề, không chỉ ảnh hưởng tới thể lực mà có thể ảnh hưởng tới cả tinh thần như căng thẳng, cáu kỉnh, gặp rắc rối trong học tập, kém tự tin và ảnh hưởng tới các mối quan hệ xã hội.

Các nhà khoa học cho rằng cần phải cải thiện vệ sinh trường học, giáo dục các bậc cha mẹ về vai trò của rau xanh và nước uống, đồng thời khuyến khích căng-tin các trường bán thực phẩm nhiều chất xơ cho các bữa phụ.

“Chúng tôi hy vọng rằng nghiên cứu này sẽ giúp các bậc phụ huynh có ý thức hơn đối với táo bón chức năng, vốn gây ảnh hưởng tới thể lực và cảm xúc, cũng như chất lượng sống của trẻ”.

trẻ bị táo bón nguyên nhân và cách chữa 3

Trẻ 3 tuổi bị táo bón lâu ngày, sợ đi đại tiện phải chữa thế nào?

Chào Bác sĩ! Con trai em được 38 tháng, cháu bị táo bón đã hơn 1 năm nay. Măc dù đã đi khám và uống các loại thực phẩm bổ sung chất xơ, hỗ trợ táo bón nhưng tình hình không cải thiện hơn. Vì có thể vì cháu bị đau khi đi đại tiện nên tạo thành thói quen sợ đi đại tiện. Mặc dù rất buồn đi đại tiện nhưng khi ra ngồi nhà vệ sinh thì lại không dám rặn vì đau. Nói về thành phần dinh dưỡng trong bữa ăn thì em luôn đảm bảo cháu ăn đầy đủ rau xanh và củ quả. Ngoài ra cháu cũng thích ăn hoa quả (chuối, nước cam, thanh long,..) nhưng không hiểu sao phân của cháu khi đi đại tiện rất rắn và vón thành cục to như phân của người lớn. Vì cháu còn bé nên việc tạo thói quen đi đại tiện và hướng dẫn con đi đại tiện như các Bác sĩ đã dặn rất khó, cháu không chịu tự ngồi bô nên việc chữa trị táo bón rất khó khăn với cháu và gia đình. Mong Bác sĩ tư vấn cho em và gia đình về cách điều trị bệnh táo bón của cháu. Cảm ơn Bác sĩ!

Bác sĩ chuyên khoa Nội – Tiêu hóa – Bệnh viện E trả lời:

Chào bạn!

Trường hợp con bạn thường xuyên ăn rau xanh, củ quả,… thì có thể loại trừ nguyên nhân cháu bị táo bón do thiếu chất xơ. Con bạn bị táo bón có thể do một số nguyên nhân sau:

Táo bón do yếu tố tâm lý: Bé sợ đau nên không muốn đi đại tiện, sau vài lần làm cho đại tràng dãn to vì vậy phân phải tích nhiều ngày mới đủ kích thích đại tràng gây phản xạ đi ngoài. Bé thường đi ngoài phân to như người lớn, phân cứng và khô.

Bé có bệnh toàn thân: Trẻ còi xương (do trương lực cơ giảm làm cho nhu động ruột kém, phân phải lưu chuyển lâu trong long ruột), trẻ suy dinh dưỡng do biến ăn nên thường ăn ít dẫn đến tình trạng đói phần, mấy ngày trẻ mới đi ngoài 1 lần.

Bệnh ngoại khoa, tiêu hóa: Dị tật bẩm sinh như phình to đại tràng, hẹp ruột, hẹp hậu môn, nứt kẽ hậu môn.
Không biết bạn đã cho cháu đi khám để loại trừ các bệnh về ngoại khoa, tiêu hóa chưa. Nếu bạn đã loại trừ được nguyên nhân này và nguyên nhân cháu có bệnh toàn thân như kể trên thì tình trạng táo bón của cháu là do tâm lý.

Trong trường hợp này bạn cần cho cháu tăng cường vận động cơ thành bụng và cơ tròn hậu môn bằng cách khuyến khích cháu chạy nhảy, nô đùa, tập thể dục, thể thao. Mặc dù có thể rất khó khăn nhưng bạn nên tập cho bé ngồi bô vào một giờ nhất định trong ngày. Những ngày đầu chưa quen, bé không đại tiện được cũng không sao, cứ kiên trì, đúng giờ cho trẻ ngồi bô (khoảng 10 – 15 phút), sau vài tuần là có thể tạo thành thói quen, phản xạ đi ngoài. Thụt tháo là biện pháp cuối cùng. Bạn có thể thụt tháo cho cháu một vài lần vào giờ cố định để tạo phản xạ đi ngoài. Bạn có thể tư vấn bác sĩ về thuốc làm mềm phân. Tuy nhiên, không nên lạm dụng phương pháp này. Tốt nhất là nên tập cho cháu thói quen vận động và đi vệ sinh đúng giờ.

Chúc bạn và cháu mạnh khỏe!

trẻ bị táo bón nguyên nhân và cách chữa 4

Mẹ phải làm sao để chữa trị táo bón cho trẻ sơ sinh

1. Chế độ ăn của con

Mẹ cố gắng cho bé bú nhiều hơn, và cho bé uống thêm 100 – 200 ml nước mỗi ngày.

2. Chế độ ăn của mẹ

Mẹ cần thay đổi chế độ ăn của mình bằng cách: uống nhiều nước, khoảng 2,5 – 3 lít nước mỗi ngày. Bữa ăn của mẹ nên nhiều rau xanh và quả chín có tính nhuận tràng như rau khoai lang, mồng tơi, củ khoai lang, đu đủ, chuối.

3. Thay đổi nhãn sữa công thức cho bé

Nếu em bé có dùng thêm sữa ngoài, trước tiên mẹ có thể pha sữa loãng hơn một chút. Mẹ có thể đổi sang nhãn sữa khác xem tình hình táo bón của con có được cải thiện hay không.

4. Men vi sinh

Mẹ dùng thêm men vi sinh để hỗ trợ cho đường ruột của bé. Một số loại men vi sinh được khuyên dùng như Thực phẩm chức năng Men vi sinh Golden Lab, mẹ chỉ cần pha chung với sữa cho bé. Tuy nhiên mẹ cần chú ý khi sử dụng men vi sinh cho trẻ, không nên pha với sữa quá nóng sẽ làm mất tác dụng của men vi sinh.

5. Massage cho bé dễ đi tiêu

Xoay vòng nhỏ quanh rốn

Mẹ đặt hai ngón tay trỏ và giữa của bàn tay bạn cạnh rốn bé, ấn nhẹ nhàng, xoay vòng và tiếp tục ấn nhưng nhẹ hơn, trượt ngón tay xung quanh rốn nhẹ nhàng và lặp lại. Xoay theo chiều kim đồng hồ, xoay dần ra ngoài cho đến hông phải. Động tác này giúp thành phần trong ruột non di chuyển theo chiều dài ruột.

Xoanh vòng lớn xung quanh bụng

Mẹ bắt đầu bên trong hông phải, di chuyển ngón tay và lòng bàn tay bạn đến bờ sườn phải, sau đó đến cùng điểm ở bờ sườn trái. Vuốt xuống ngay bên trong hông trái, sau đó đến phần bụng dưới. Lặp đi lặp lại vài lần. Động tác này giúp đẩy các chất trong ruột già đi.

trẻ bị táo bón nguyên nhân và cách chữa 5

Động tác đạp xe

Mẹ đặt bé nằm ngửa, nhẹ nhàng chuyển động hai chân của bé như đang đạp xe. Cách này có tác dụng tương như mát xa bụng nói trên. Đồng thời nó cũng rất hiệu quả khi bé bị trướng bụng đầy hơi.

Các mẹ nhớ nhé, tắm nước ấm được các bác sĩ nhi khoa đặc biệt khuyến khích khi bé đang bị táo bón. Sau khi tắm xong, mẹ mát xa cho bé theo các động tác trên để giúp bé có thể đi tiêu dễ dàng hơn.

6. Các biện pháp thụt

Nếu các biện pháp trên không có tác dụng, mẹ có thể dùng các biện pháp thụt cho bé. Tuy nhiên, thụt không phải là cách hay vì nếu thụt quá nhiều thì sau này cứ phải thụt bé mới đi ngoài.

Nhưng mẹ có thể tham khảo một số cách xử lý ngay tình trạng táo bón sau:

Bôi mật ong vào hậu môn bôi vào đầu que bông mềm hoặc cọng hành nhỏ rửa sạch rồi ngoáy hậu môn bé sâu khoảng 1cm và cả phía bên ngoài.
Dùng 1 cọng rau mồng tơi có độ dày vừa phải, tước vỏ ngoáy vào hậu môn trẻ 3-4 cái.
Dùng khăn ướt hoặc khăn xô, nhúng qua nước nóng, vắt đi, để nguội đến nhiệt độ hợp lý (không nguội quá) rồi áp vào hậu môn trẻ, giữ và day khoảng 30 giây đến 1 phút.
Bôi 1 lớp mỏng kem Vaseline vào vùng hậu môn của trẻ.

Tuy nhiên, kết hợp với điều đó, mẹ vẫn nên cho chuẩn bị cho bé một chế độ ăn uống nhiều rau củ quả và đủ nước.

2 món canh dành cho trẻ bị táo bón

Bạn có thể bổ sung các món ăn dưới đây để giúp trẻ thoát khỏi tình trạng táo bón.

Canh đậu bắp

Canh đậu bắp là món ăn giúp trẻ khỏi táo bón và mang lại sự thanh mát trong mùa hè. Bạn có thể bắt tay vào chuẩn bị và chế biến thôi!

Nguyên liệu:

– 100g tôm sú

-6 quả đậu bắp

-1/3 chén gạo dẻo

-1 chút hành lá

-Gia vị: mắm, hạt nêm, chút dầu mè

Cách làm:

– Tôm bóc vỏ, làm sạch sau đó băm hoạc say nhr, ướp với chút nước mắm để 10 phút.

– Đậu bắp rửa sạch, xắt lát mỏng. Băm nhỏ nếu bé chưa ăn thô được. Hành lá và ngò rửa sạch xắt nhuyễn.

– Gạo vo sạch, giã nhỏ, cho vào nồi, cho khoảng 1 lít nước, đun lửa nhỏ.

– Khi cháo nhừ, cho tôm vào khuấy đều để tôm không vón cục, nêm chút hạt nêm. Các mẹ chú ý đừng nêm mặn quá, nên cho bé ăn vừa miệng hoặc nhạt một chút.

– Cho tiếp đậu bắp vào, nấu cho đậu bắp vừa mềm là được. Khi cháo sánh dẻo tắt bếp cho thêm một chút dầu mè. Hãy cho bé dùng lúc ấm.

Cách nấu rất đơn giản đúng không. Món cháo này rất thích hợp khi bé bị táo bón. Vị ngọt của tôm và đậu bắp sẽ kích thích vị giác của bé, giúp bé ăn ngon miệng. Thậm chí các mẹ bón cũng không kịp.

Canh rau đay rất tốt cho trẻ táo bón

canh rau đay cho trẻ táo bón

Canh rau đay là món ăn được ưa chuộng vào mùa hè giúp thanh mát cơ thể. Hãy vào bếp nấu canh rau đay cho cả nhà nhé!

Nguyên liệu:

– Tôm khô: 10g

– Rau đay: 2mớ

– Hành, ngò: 2 – 3 cây.

– Nước sạch: 200ml

– Nước mắm, tiêu, muối đường vừa đủ.

Cách làm:

– Tôm khô ngâm nước cho mềm, chắt bỏ nước, giã nhỏ với hành lá lấy phấn trắng nêm chút nước mắm, tiêu, đường.

– Rau đay nhặt lấy lá non, rửa sạch, cắt nhỏ.

– Hành, ngò nhặt rửa sạch, cắt nhỏ. Bắc nước nêm chút muối nấu sôi, cho rau đay vào, nấu sôi trở lại cho tôm khô vào, nêm nếm vừa ăn, nhấc xuống, cho ra chén.

– Cho trẻ ăn canh nóng với món mặn, cơm.

– Rau đay có thể nấu với cua đồng hoặc thịt nạc.

– Canh rau đay ăn mát, lợi tiểu, nhuận tràng trị táo bón rất tốt.

2 món cháo giúp trẻ đẩy lùi táo bón

Để điều trị trẻ bị táo bón mẹ nên thay đổi thực đơn ăn uống cho trẻ bằng cách cho trẻ ăn ít các thực phẩm giàu chất béo, đường mỡ, tăng cường cho trẻ ăn rau xanh và uống nước lọc. Rau mồng tơi, rau dền và các loại rau cải là thực phẩm hữu ích giảm thiểu táo bón ở trẻ. Mẹ hãy chế biến các loại rau ấy trong các món cháo thơm ngon dưới đây nhé!

Cháo ngao, rau mồng tơi

Nguyên liệu:
– 300g ngao sống.
– 3-5 lá mồng tơi.
– 1 bát cháo trắng đủ 1 bữa ăn của bé.

Cách làm:
– Ngao rửa thật sạch luộc sơ cho há miệng, nhặt ruột bỏ vỏ. Lọc lấy 1 bát con nước luộc ngao trong. Ruột ngao làm sạch phân rồi băm nhỏ.
– Rau mồng tơi rửa sạch thái nhỏ. Cho rau mồng tơi vào nước luộc ngao đun sôi khoảng 3 phút, sau đó cho ruột ngao và cháo vào đảo đều cho sôi trở lại.
– Món cháo dinh dưỡng được chế biến từ ngao nấu với rau mồng tơi rất đơn giản, dễ làm nhưng rất giàu kẽm và rất hiệu quả với các bé bị táo bón đấy các mẹ.

Cháo tôm với rau dền giúp chữa trị táo bón

cháo tôm rau dền chữa táo bón

Nguyên liệu:

– Bột gạo 20g ( 3muỗng canh)
– Tôm đồng nạc băm nhuyễn20g (1muỗng canh)
– Rau dền băm nhuyễn 10g (1muỗng canh)
– Dầu ăn tinh luyện 5g (1muỗng canh)
– Nước 200ml (1 chén).

Cách làm:
– Đun sôi nước, cho tôm và rau dền vào nấu chín. Để còn ấm, khuấy bột vào từ từ cho dầu ăn vào sau cùng.
– Rau dền giàu chất sắt và vitamin A giúp bé tăng trưởng khoẻ mạnh. Giàu canxi giúp bé tăng trưởng chiều cao. Chứa một lượng sắt đáng kể, một lượng vitamin C dồi dào giúp hấp thu sắt tốt, phòng chống bệnh thiếu sắt.

Bài viết này được xem như bách khoa toàn thư về chứng táo bón ở trẻ em mà suckhoetongquat muốn gửi đến các bậc phụ huynh, với đầy đủ nhất từ nguyên nhân, cách chữa trị đến tư vấn dinh dưỡng, hy vọng giúp ích được các ông bố bà mẹ đang đau đầu vì không biết làm cách nào với chứng táo bón của con mình đây. Còn chần chờ gì nữa, áp dụng các biện pháp chữa trị và các món ăn trị táo bón được tư vấn trong bài viết này ngay cho bé, các bạn nhé!

Share on Facebook0Pin on Pinterest0Share on Google+0
Leave a Reply