Sức khỏe phụ nữ và trẻ em

Phát hiện sớm trẻ bị còi xương, suy dinh dưỡng – Chăm sóc trẻ còi xương như thế nào?

Trẻ bị còi xương suy dinh dưỡng thường ở độ tuổi dưới 3 tuổi, vì lứa tuổi này hệ xương đang phát triển nhanh và cần đủ dưỡng chất (canxi và vitamin D) còi xương không xảy ra riêng lẻ mà đi kèm với suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A, thiếu máu. Trẻ suy dinh dưỡng thường hay rối loạn hấp thu các chất, kể cả vitamin D và muối khoáng; đồng thời thiếu hụt enzym chuyển hóa vitamin D.

Ở Việt Nam hiện nay, tỷ lệ thiếu vitamin D ở trẻ em cũng khá cao so với các nước trong khu vực như: Thái Lan, Malaysia. Tỷ lệ trẻ đến khám bị còi xương năm 2009-2010 đã lên tới 60%.

Còi xương là bệnh rất thường gặp ở trẻ em nhưng các bậc cha mẹ có thể ngăn ngừa bệnh cho con từ sớm. Nếu nhận biết được những dấu hiệu của bệnh cũng như có biện pháp chăm sóc phù hợp thì con bạn có thể thoát khỏi tình trạng còi xương ngay từ 3 tháng đầu đời.

Còi xương ở trẻ thường biểu hiện riêng biệt hoặc đồng thời một lúc qua các giai đoạn của bệnh. Hãy cùng nhận biết dấu hiệu bệnh còi xương ở trẻ theo từng giai đoạn.

Giai đoạn đầu còi xương (Giai đoạn còi xương thể nhẹ)

Giai đoạn này thường bắt đầu từ 6 tháng đầu đời của trẻ và nó ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh.Trẻ thường có biểu hiện như ngủ không ngon, bị giật mình, khi ngủ quẫy đạp không yên, quấy khóc, đổ mồ hôi nhiều hoặc bị chứng rôm sảy…

Bé có biểu hiện mọc ít tóc, rụng tóc hay phần tóc mọc khá mỏng đặc biệt là phần tóc phía trước và sau gáy. Nếu là trẻ nhỏ bị còi xương thì chậm liền thóp, ngấn thịt xuất hiện ở cổ tay, mắt cáhay bị táo bón hoặc đi ngoài phân sống. Trẻ lớn hơn hay kêu đau bụng, đau một lúc rồi hết, hay kêu đau nhức xương vào chiều tối hoặc ban đêm.

Giai đoạn còi xương thể nặng:

Giai đoạn này còi xương đã diễn ra ở mức độ nặng nên trẻ sẽ có những triệu chứng rõ hơn, phần lớn liên quan đến cấu trúc bộ xương của trẻ.

Bạn sẽ thấy xương của bé mềm, có cảm giác dễ gãy.

Hình dáng đầu của bé cũng khác bình thường, phần đỉnh đầu và phía trước nhô tô hơn. Phần xương ở cổ tay có xu hướng nhô hẳn lên.

Ban đầu thường xuất hiện các nốt ở đầu xương sườn và biến dạng lồng ngực, ngực dô ức gà, xương sườn xương sọ có biểu hiện thóp rộng, bờ thóp mềm, lâu khép kín, có bướu đỉnh, bướu trán. Lâu ngày, biến dạng sẽ ảnh hưởng lên chi khi trẻ em đã tập đi: Cong xương chi dưới (chân vòng kiềng), đầu gối vẹo ra ngoài.

Trẻ bị gù, cột sống vẹo, khung chậu hẹp, chậm phát triển chiều cao, chậm mọc răng. Ngoài ra cơ có hiện tượng nhão, chậm biết lẫy, biết ngồi, biết bò, biết đi.

bieu-hien-co-the-tre-bi-coi-xuong

 

Tiếng thở rít, khóc lặng từng cơn, hay nôn chớ, nấc khi ăn, có thể co giật do hạ can xi máu..

Thêm vào đó, trẻ còn bị xanh xao, thiếu máu và hay bị viêm phổi tái đi tái lại.

Chứng còi xương có thể làm thay đổi khung xương chậu và trở thành di chứng nghiêm trọng trong quá trình phát triển đặc biệt là đối với khả năng sinh đẻ của các bé gái.

Nguyên nhân trẻ bị còi xương

Trẻ ít tiếp xúc với ánh sáng mặt trời

Thiếu ánh sáng mặt trời là một trong số những nguyên nhân gây nên bệnh còi xương ở trẻ. Nhiều trẻ bị còi xương chỉ vì cha mẹ giữ gìn quá kỹ hoặc không có điều kiện cho tắm nắng (do yếu tố địa lý khí hậu, mùa đông, vùng núi sương mù, nhà ở chật chội, ô nhiễm môi trường…).

Chế độ ăn uống bất hợp lí của mẹ và bé

Nguyên nhân thứ hai là chế độ ăn uống không hợp lý, không được bú sữa mẹ thường xuyên, bị tiêu chảy làm giảm hấp thu vitamin D. Chế độ ăn của trẻ thiếu cả vitamin D và canxi, tỷ lệ canxi/photpho thấp. Chế độ ăn nhiều phytat (có nhiều trong tinh bột), oxalat (có nhiều trong rau) và chất xơ cũng làm giảm hấp thu canxi.

Tình trạng thiếu hụt nặng vitamin D của người mẹ trong thời gian mang thai: Điều này có thể phá vỡ cân bằng canxi nội mô ở bào thai và gây rối loạn quá trình khoáng hóa xương, dẫn đến còi xương từ trong bào thai.

Hàm lượng vitamin D trong sữa mẹ thấp, nên trẻ sơ sinh chủ yếu dựa vào lượng vitamin D dự trữ thu được qua rau thai để đáp úng nhu cầu cơ thể. Vì vậy, việc người mẹ thiếu vitamin D trong thời gian mang thai là yếu tố nguy cơ cao gây còi xương sớm ở trẻ sơ sinh.

Đừng mừng khi bé quá bụ bẫm

Xem thêm: Trẻ bụ bẫm vẫn có thể bị chứng còi xương thể bụ

Nhìn bề ngoài trẻ càng bụ bẫm, ăn ngủ tốt chứng tỏ trẻ đang khỏe mạnh là suy nghĩ của không ít bậc phụ huynh. Với suy nghĩ này, nhiều ông bố bà mẹ tích cực “nhồi” cho trẻ những món ăn ngon mà không cần quan tâm món ăn đó có đầy đủ các dưỡng chất để phát triển cả về thể lực và trí tuệ hay chưa.

Thế nhưng theo các chuyên gia y tế, quá bụ bẫm thậm chí là một yếu tố nguy cơ gây còi xương bởi ở những trẻ này, nhu cầu về Canxi, phốt-pho cao hơn trẻ bình thường nên nếu bố mẹ không lưu ý sẽ dẫn đến tình trạng thiếu Canxi và dẫn đến còi xương…

Biểu hiện bệnh còi xương ở trẻ

Biểu hiện qua cơ thể:

Những dấu hiệu ở cơ thể của trẻ mà bố mẹ có thể phán đoán bệnh còi xương như

  • Đứa trẻ da xanh, cơ mềm, nhẽo, làm bụng to ra, ngực lép
  • Trẻ chậm phát triển vận động, như chậm lẫy, chậm bò, chậm ngồi, đi, đứng rồi chậm cả mọc răng và răng mọc không đều đối với trẻ bình thường thì 6 tháng là mọc răng.

Biểu hiện qua xương

  • Đầu tiên, xương sọ sẽ bị ảnh hưởng, nhất là vào 3 tháng đầu sau sinh: thóp rộng, bờ thóp mềm, lâu khép kín, có bướu đỉnh, bướu trán
  • Xương chầy ở chi dưới do trọng lực cơ thể đè làm xương bị cong vòng như hình chữ O, hoặc là bẻ ra ngoài như hình chữ bát.

coi-xuong-anh-huong-den-he-xuong-cua-tre

  • Xương đầu thường bẹp, hay đầu có bướu do xương phát triển không đều.
  • Xương ngực bị nhô ra, giống như ngực gà, hạn chế trao đổi khí của phổi.
  • Xương chậu bị biến dạng làm hẹp lại, rất trở ngại cho việc sinh đẻ nếu là cháu gái.

Biểu hiện qua hành động

Ngoài biểu hiện ra cơ thì thì những hành động bất thường dưới đây của trẻ các bậc cha mẹ cũng nên lưu tâm

  • Trẻ hay ra mồ hôi cũng là một triệu chứng hay gặp, kể cả mùa đông, đặc biệt là mồ hôi vùng đầu, gáy, trẻ ngứa lắc đầu nhiều làm rụng tóc vùng gáy, nếu nặng làm đầu mềm, ấn vào bập bềnh như ấn vào quả bóng cao su, dần dần đầu bẹp (bẹp đầu cá trê).
  • Ngủ kém, hay giật mình, khi ngủ vặn vẹo, quẫy đạp không yên, dễ bị kích thích, quấy khóc và hay khóc đêm.
  • Do cơ thành bụng yếu nên trẻ hay bị rối loạn tiêu hóa dẫn tới dễ bị táo bón hoặc đi ngoài phân sống.
  • Khi mà trẻ lớn hơn hay kêu đau bụng, đau một lúc rồi hết, hay kêu đau nhức xương vào chiều tối hoặc ban đêm

Bệnh còi xương cấp đe dọa đến sức khỏe của trẻ

Với các triệu chứng lâm sàng phát triển nhanh, bệnh còi xương cấp làm cản trở sự phát triển thể chất và trí não của trẻ. Căn bệnh này làm rối loạn thần kinh thực vật, khiến cho hệ xương bị tổn thương, mềm xương và khiến cho mức  Phosphatase kiềm trong cơ thể trẻ tăng cao. Ngoài ra, bệnh còi xương cấp thường kèm theo các căn bệnh cấp tính như: viêm phổi, tiêu chảy sẽ khiến cho bệnh càng nặng thêm và  gây khó khăn cho việc điều trị.

Những trẻ có nguy cơ bị còi xương, suy dinh dưỡng

– Trẻ sinh non.

– Trẻ bị suy dinh dưỡng bào thai: trẻ sinh đủ tháng nhưng có cân nặng sơ sinh

– Trẻ bị dị tật bẩm sinh

– Trẻ bị rối loạn tiêu hóa kéo dài.

– Trẻ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp và tiêu hóa.

– Trẻ bị còi xương.

– Trẻ được nuôi dưỡng không hợp lý.

Chăm sóc trẻ còi xương suy dinh dưỡng như thế nào?

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và duy trì thói quen sinh hoạt tốt là biện pháp điều trị bệnh còi xương suy dinh dưỡng ở trẻ em:

Chế độ dinh dưỡng:

Chế độ ăn uống của trẻ hết sức quan trọng bởi đây là nguồn bổ sung dưỡng chất chủ yếu cho trẻ. Vì vậy trong các bữa ăn cuả trẻ mẹ cần bổ sung cho trẻ các loại thực phẩm chứa nhiều dinh dưỡng như: thịt, cá, trứng, rau xanh,…Chú ý làm phong phú thực đơn của bé và cách chế biến thức ăn để bé có thể nhận được đầy đủ dưỡng chất.Có thêm các bữa phụ để trẻ được bổ sung đủ dưỡng chất, đặc biệt là đối với trẻ biếng ăn.

Cần xóa bỏ quan niệm cho trẻ ăn xương ống, xương chân gà sẽ chống được còi xương; cho dầu mỡ vào bữa ăn hàng ngày của trẻ vì: vitamin D là loại tan trong dầu, nếu chế độ ăn thiếu dầu mỡ thì dù có được uống vitamin D trẻ cũng không hấp thu được nên vẫn bị còi xương.

Bổ sung vitamin và khoáng chất

– Cho trẻ tắm nắng hàng ngày: để chân, tay, lưng, bụng trẻ lộ ra ngoài từ 10 -15 phút lúc buổi sáng (trước 9 giờ). Về mùa đông không có ánh nắng cho trẻ đi tắm điện ở khoa vật lý liệu pháp tại các bệnh viện.

– Cho trẻ uống thêm các chế phẩm có canxi như: canxi B1 – B2 – B6: 1 – 2 ống/ngày, trẻ lớn có thể ăn cốm canxi 1 – 2 thìa cà phê/ngày.

tre bi coi xuong

– Cho trẻ bú mẹ, ăn bổ sung các loại thực phẩm có chứa nhiều canxi: sữa, cua, tôm, cá trong các bữa ăn hàng ngày.

Thiết lập thói quen sinh hoạt hợp lý

Ở bất kỳ độ tuổi nào thì việc sinh hoạt hợp lý cũng là cần thiết. Các bậc cha mẹ nên cho trẻ thường xuyên được vận động và tiếp xúc với không khí ngoài trời nhằm tăng cường khả năng đề kháng cũng như sức khỏe cho trẻ.

Trẻ bị còi xương suy dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, trí tuệ của trẻ. Ảnh hưởng đến chất lượng nòi giống cũng như dễ bị béo phì do thấp chiều cao.Tuy nhiên, đây là một bệnh có thể phòng tránh được và ít tốn kém. Vì vậy, các bậc cha mẹ cần trang bị cho mình những kiến thức về dinh dưỡng đầy đủ để có thể chăm sóc bé yêu một cách tốt nhất, đề phòng trẻ bị còi xương suy dinh dưỡng.

Điều trị trẻ suy dinh dưỡng

Tăng số bữa ăn trong ngày: Cho trẻ ăn 5-6 bữa mỗi ngày, tức ngoài 3 bữa chính, cần thêm 2-3 bữa phụ bằng sữa, chè, bánh…

Cho thêm chất béo vào thức ăn: Cho thêm 1-2 muỗng dầu ăn vào chén cháo cho trẻ nhỏ hoặc tăng các thức ăn chế biến nhiều chất béo, thức ăn chiên xào…

Cho ăn đặc hơn: Bột đặc có năng lượng cao hơn bột lỏng hay cháo lỏng. Với trẻ đã đủ răng nên cho ăn cơm tán nhuyễn.

Cho trẻ ăn bù sau giai đoạn bệnh.

Tăng số lượng thức ăn trong mỗi bữa: ví dụ: Sau khi ăn 1/2 chén cơm, cho trẻ ăn 1/2 chén mì…; ăn thêm 1 hũ yaourt, 1 miếng phô mai… hay uống thêm 1 ly sữa.

Sử dụng các thức ăn đặc biệt: Có thể cho trẻ ăn thêm một số loại thức ăn đặc biệt có năng lượng cao hơn thức ăn thông thường, ví dụ bột dinh dưỡng cao năng lượng PediaPlus với công thức tăng trưởng tối ưu, khá lý tưởng cho trẻ hấp thu tối đa các dưỡng chất để phát triển cả thể chất, trí tuệ và bắt kịp đà tăng trưởng so với các bạn đồng trang lứa.

Trẻ bị còi xương: Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Giai đoạn mang thai và cho con bú

Để phòng chống bệnh còi xương ở trẻ em thì các bà mẹ cần chú ý ngay từ khi mang thai và cho con bú :

  • Ăn uống đầy đủ, làm việc hợp lí, uống bổ sung viên sắt, canxi theo chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Trẻ sau sinh 1 tháng cần được tắm nắng mỗi ngày 15 phút vào lúc mặt trời mọc (nên trước 9 giờ sáng) và ánh nắng phải chiếu trực tiếp trên bề mặt da mu tay, chân, bụng, lưng, ngực. Cần bộc lộ da càng nhiều càng tốt để ánh nắng trực tiếp chiếu vào da thì sẽ tạo ra nhiều vitamin D. Sau khi ra nắng vài phút cho bé ấm người rồi mẹ nên cởi bớt nón, vớ, vén áo hoặc quần bé càng nhiều càng tốt.

Giai đoạn 3 năm đầu đời

Trong vòng 3 năm đầu đời, khoảng 70% trẻ em có thể thoát khỏi tình trạng còi xương nếu cha mẹ chăm sóc đúng cách. Thế nên các mẹ cần chú ý:

  • Đối với trẻ em, cho bú mẹ sớm ngay sau khi sinh và bú mẹ hoàn toàn trong sáu tháng đầu.
  • Đến tuổi ăn dặm, cần cho trẻ ăn đầy đủ và cân đối 4 nhóm thức ăn là chất bột, chất đạm, chất béo, vitamin và muối khoáng. Khi trẻ ăn bổ sung: cho trẻ ăn các loại thực phẩm có chứa nhiều canxi như: sữa, trứng, tôm, cua, cá, rau xanh và dầu mỡ
  • Vào mùa đông, bạn cần cho con uống một liều vitamin D3 để điều trị dự phòng trong suốt những năm đầu của trẻ.

Lưu ý:

1. Có nhiều bà mẹ sai lầm khi nghĩ rằng chỉ có trẻ còi cọ mới bị còi xương. Theo các chuyên gia thì trẻ bụ bẫm hoàn toàn vẫn có thể mắc căn bệnh này.

2. Khi đưa con đến khám còi xương, nhiều bà mẹ cam đoan với bác sĩ là ngày nào họ cũng cho con tắm nắng. Thế thì lí do vì sao? Lí do là các mẹ cho trẻ tắm náng không đúng cách, chỉ đưa trẻ đi dưới bóng râm và mặc quần áo dài. Điều này hoàn toàn chả có tác dụng gì.

3. Các mẹ cần phân biệt giữa còi cọc và còi xương:

  • Trẻ còi cọc: Trẻ bị suy dinh dưỡng, có số đo về cân nặng và chiều cao đều thấp hơn trẻ bình thường, cũng có thể kèm còi xương hoặc không
  • Bệnh còi xương: Có thể gặp ở cả những trẻ rất bụ bẫm, do nhu cầu về canxi, phốtpho cao hơn trẻ bình thường.

Trẻ bị còi xương nên uống sữa như thế nào?

Xác định đúng nguyên nhân gây còi xương ở trẻ

Các bậc cha mẹ cũng cần lưu ý thiếu vitamin D là nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh còi xương. Việc thiếu chất này sẽ làm giảm hấp thu canxi ở ruột, dẫn tới hạ canxi máu, gây rối loạn quá trình khoáng hóa xương.

Việc bổ sung vitamin D vào chế độ ăn của trẻ đã có tác dụng dự phòng và giảm tỷ lệ mắc bệnh. Vitamin D tan trong chất béo và có trong thức ăn động vật như gan, cá, trứng, sữa…Cũng có thể bổ sung Vitamin D qua các thực phẩm chức năng. Ngoài ra việc dùng thêm sữa cho trẻ còi xương cũng là hợp lí bởi đây là dạng dễ hấp thu cho trẻ. Tuy nhiên cha mẹ cũng hết sức lưu ý với việc dùng sữa cho trẻ.

Đừng bỏ qua thành phần của sữa

Điều này hết sức quan trọng bởi vì khi bé bị còi xương, các bậc cha mẹ cần biết bé bị còi xương ở thể nào và bổ sung cho trẻ chất gì. Việc này có thể nhờ đến sự tư vấn của bác sĩ là tốt nhất. Việc thiếu thiếu thông tin, kiến thức về sữa đã khiến không ít người phải chịu hệ lụy.

Như trường hợp chị Hà Anh ( Đống Đa) có con trai 3 tuổi, chị than thở: “ Bé nhà mình đi khá bác sĩ bị còi xương. Mình tham khảo trên một số diễn đàn và đi mua sữa về cho bé uống. Thế nhưng gần 1 năm nay mà tình trạng của bé không thay đổi. Mình rất lo lắng”.

Khi được hỏi chị có quan tâm về các thành phần của sữa đã cho con uống không, chị Hà Anh thừa nhận: “Thực sự mình chỉ thấy quảng cáo sữa tốt nên gia đình mua dùng chứ cũng không biết với con mình thì cần bổ sung loại sữa nào, có những chất gì”.

Trẻ bị còi xương nên uống sữa chứa nhiều vitamin D & canxi nên khi chọn sữa cho con, mẹ cần chú ý điều này.

Sữa đắt tiền chưa chắc đã tốt hơn hàng thường

Trên thị trường hiện nay nhan nhản các loại sữa với giá bán khá “trên trời”. Biết là đắt nhưng nhiều bà mẹ vẫn “nghiến răng” mua vì cho rằng tiền nào của ấy. Hơn nữa lại có tâm lý sính ngoại, nghe chị em rỉ tai nhau và quá tin vào quảng cáo, nhiều bà mẹ đã coi sữa hộp như một loại biệt dược mà không biết rằng, việc sử dụng không hợp lý sẽ khiến trẻ còi xương càng thêm còi xương hơn.

BS Đõ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh Dưỡng TP.HCM, cho biết giá trị dinh dưỡng giữa sữa ngoại và sữa nội không có sự khác biệt. Do vậy, khi mua sữa cần cân nhắc điều kiện kinh tế. Ghi nhận tại Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM cho thấy không ít trẻ thường xuyên uống sữa ngoại nhưng vẫn không cải thiện được thể còi xương do không phù hợp với khả năng hấp thụ của trẻ.

Hãy là người tiêu dùng thông minh

Ngoài chế độ ăn hằng ngày, trẻ 6-14 tuổi vẫn cần uống sữa vì đây là nguồn cung cấp canxi giúp trẻ phát triển chiều cao, nhất là những trẻ không chịu ăn tôm, cua, cá hằng ngày. Đối với trẻ bị còi xương thì việc bổ sung canxi trong sữa cũng như các vi chất cần thiết là hết sức quan trọng. Với những trẻ này, nên chọn loại sữa giàu năng (mỗi ml cung cấp 1 kcal). Nó giúp cho trẻ mau chóng phục hồi dinh dưỡng. Các mẹ cũng lưu ý số lượng uống không hạn chế, có thể uống 500- 800 ml mỗi ngày.

Ở nhiều nước khác, khi mua phải sản phẩm sữa không đạt chất lượng, người tiêu dùng sẵn sàng có đơn kiện nhà sản xuất. Việc bảo vệ người tiêu dùng là trách nhiệm chung của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng; cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp. Để bảo vệ mình, người tiêu dùng phải biết lên tiếng. Nếu người tiêu dùng Việt Nam biết bảo vệ mình thì các nhà sản xuất sẽ không dám qua mặt.

Thực phẩm chức năng bổ sung canxi – Tại sao không ?

Thị trường sữa ngày nay nhan nhản chủng loại sữa nội có, ngoại có tuy nhiên chưa loại sữa nào áp dụng công nghệ Canxi Nano. Ba mẹ có thể sử dụng các thực phẩm chức năng bổ sung canxi, vitamin D.

Con trai tôi được tuổi tròn, cháu ăn tốt, ngủ tốt nhưng mới được 12kg và 86cm. Bác sĩ kết luận bé bị còi xương và khuyên tôi cho cháu uống canxi nano, 2 lần/ngày, 2,5ml/lần, mỗi tháng uống một lọ. Sau một thời gian dùng thuốc, tóc cháu mọc tốt hơn, răng mọc đầy đủ.” (N.Anh-Hà Nội)

Bà mẹ trên đã chia sẻ một loại thuốc trị còi xương phổ biến là Canxi nano. Canxi nano dạng siro là thuốc chứa nhiều thành phần, tùy theo hãng sản xuất mà ngoài canxi thuốc còn có thêm các loại vitamin khác như vitamin D, chế phẩm của sắt. Tuy nhiên, vì là loại thuốc có 3 chế phẩm trong cùng một sản phẩm như vậy, nếu dùng quá liều sẽ gây hiện tượng thừa canxi, vitamin D hoặc thừa sắt, có thể gây nguy hiểm cô trẻ. Phụ huynh cần chú ý sử dụng đúng chỉ dẫn của bác sĩ, tránh trường hợp lúc cho cháu uống. lúc lại quên hay uống quá liều sẽ khiến thuốc phản tác dụng.

Bên cạnh đó, cách điều trị bằng vitamin D sau đây cũng được bác sĩ khuyên dùng:

– Ergocalciferol, cholecalciferol sử dụng trong 4-6 tuần. Sterogyl ( ergocalciferol tan trong cồn) 1 giọt chứa 400UI vitaminD.
– Infadin( ergocalciferol tan trong dầu) 1 giọt chứa 800UI vitamin D.
– Vitamin D 200.000UI 1 liều duy nhất. Dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Share on Facebook0Pin on Pinterest0Share on Google+0
Leave a Reply