Sức khỏe phụ nữ và trẻ em

Trẻ bị đau bụng quanh rốn, đau từng cơn là bệnh gì và có phải nhiễm giun?

Trẻ bị đau bụng quanh rốn có phải nhiễm giun không là thắc mắc của nhiều bạn gửi đến cho các bác sĩ nhi khoa. Sự thật là có rất nhiều bệnh lý gây đau bụng, và trẻ nhiều khi còn quá bé để mô tả chính xác vị trí cơn đau, vậy nên các ông bố bà mẹ hãy tìm hiểu thật kỹ về vấn đề này để cách xử trí phù hợp nhé.

Trẻ bị đau bụng tưởng rất bình thường, nhưng đôi khi có những bệnh lý nếu không phát hiện và chẩn đoán sớm, chính xác thì tính mạng của trẻ có thể bị đe dọa.

trẻ bị đau bụng quanh rốn 1

Các nguyên nhân chính gây đau bụng ở trẻ

Trẻ rất hay gặp các cơn đau bụng. Đau bụng ở trẻ em có nhiều nguyên nhân khác nhau, có loại đau bụng cấp tính nhưng cũng có loại đau bụng mạn tính kéo dài.

Đau bụng cấp tính ở trẻ em thường quằn quại, trẻ khóc thét, mặt tái xanh, vã mồ hôi. Vì vậy, người nhà cần bình tĩnh để nghe bác sĩ hỏi bệnh và thăm khám cho trẻ một cách thuận lợi nhất. Một trong những bệnh đau bụng cấp tính ở trẻ hay gặp nhất là viêm ruột thừa. Thường viêm ruột thừa ở trẻ em trên 2 tuổi cũng có những dấu hiệu tương tự như người lớn, ví dụ như: đau ở hố chậu phải, lúc đầu đau nhẹ, sau đó đau tăng lên, đau liên tục, kèm theo đau thường có buồn nôn, nôn, sốt nhẹ (khoảng 37 – 38oC). Khi khám, trẻ kêu đau và gạt tay bác sĩ không cho sờ vào vùng hố chậu phải hoặc vùng bụng. Đặc biệt điểm ruột thừa rất đau (điểm Mac Burney). Với trẻ dưới 2 tuổi thường chẩn đoán viêm ruột thừa khó hơn nên phát hiện cũng sẽ chậm hơn, vì các triệu chứng không điển hình như trẻ lớn hoặc người trưởng thành, do đó rất dễ gây biến chứng như thủng ruột thừa, viêm phúc mạc (viêm màng bụng) để lại hậu quả rất nặng nề. Các triệu chứng thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi bị viêm ruột thừa là: có sốt nhẹ, nôn, trớ hay quấy khóc, trông bộ mặt lờ đờ, xanh tái. Khi thấy đầy hơi, chướng bụng, khi sờ vào bụng cháu khóc thét là có nguy cơ vỡ ruột thừa gây viêm phúc mạc. Một điều mà các nhà ngoại khoa cũng nhắc nhở là đau bụng do viêm ruột thừa ở trẻ lúc đầu có thể là đau ở vùng thượng vị, vùng quanh rốn, sau đó mới khu trú ở hố chậu phải.

Lồng ruột ở trẻ cũng là một bệnh cấp tính thường hay gặp ở trẻ bụ bẫm, cháu trai gặp nhiều hơn cháu gái, tuổi từ 3 tháng đến 2 tuổi, đặc biệt là trẻ từ 6 – 9 tháng tuổi. Triệu chứng chính của lồng ruột là: trẻ đau bụng, nôn, đi ngoài ra máu. Khám có thể thấy búi lồng ruột, thăm trực tràng có thể thấy máu dính theo găng tay. Đau bụng ở trẻ cũng rất hay gặp trong trường hợp giun chui ống mật (GCOM) ở trẻ có giun ở đường tiêu hóa đặc biệt là sau tẩy giun, nhất là tẩy giun không đủ liều lượng. Cơn đau trong GCOM trẻ lăn lộn, khóc thét, vã mồ hôi và chổng mông. GCOM có thể gây nên áp-xe gan, sỏi đường dẫn mật, tắc đường mật.

Đau bụng ở trẻ trong dạng cấp cứu còn có thể do thoát vị bị nghẽn. Trong trường hợp này nếu không phát hiện kịp thời thì rất có thể làm đoạn ruột nghẽn bị hoại tử. Thoát vị nghẽn ngoài cơn đau bụng cũng có thể xuất hiện nôn, bí trung và đại tiện.

Trẻ đau bụng cũng còn có thể do ngộ độc thức ăn. Ngộ độc thức ăn là một loại bệnh cấp cứu. Ngộ độc thức ăn có thể do vi sinh vật hoặc do hóa chất. Ngộ độc thức ăn do vi khuẩn thường có sốt, đau quặn bụng, đi lỏng nhiều lần có khi phân có máu hoặc nhờ nhờ như máu cá (trường hợp ngộ độc thức ăn do vi khuẩn shigella).

Đau bụng giun ở trẻ cũng là loại hay gặp. Đau bụng giun thường tái đi tái lại nhiều lần, đau bụng quanh rốn, đặc biệt xét nghiệm phân tìm trứng giun thấy có trứng giun. Trong một số trường hợp nhiều giun đũa thì siêu âm có thể phát hiện thấy hình ảnh của giun đũa.

Trẻ em cũng có thể bị sỏi đường tiết niệu gây đau bụng có khi rất dữ dội, tuy nhiên, tỷ lệ trẻ bị sỏi đường tiết niệu không nhiều. Ngoài sỏi tiết niệu, trẻ em cũng có thể đau bụng do viêm đường tiết niệu, trẻ em gái bị viêm đường tiết niệu nhiều hơn trẻ em trai gây nên cơn đau bụng dưới.

trẻ bị đau bụng quanh rốn 2

Khi trẻ bị đau bụng nên làm gì?

Bố mẹ, ông bà, thầy cô giáo khi thấy trẻ kêu đau bụng (trẻ lớn) hoặc có rối loạn tiêu hóa như: nôn, trớ, đầy bụng, chướng hơi, lười ăn hoặc không chịu ăn, hay khóc thét hoặc đi ngoài ra máu, đi tiểu khó, tiểu dắt, tiểu đau (tiểu buốt)… cần nhanh chóng đưa cháu đi khám ở cơ sở y tế nơi gần nhất, không nên chần chừ, không nên chủ quan hoặc không nên xem thường cho là trẻ giả vờ. Khi chưa được khám và chưa có ý kiến của bác sĩ thì chưa nên dùng bất cứ một loại thuốc gì dù là thuốc Tây hoặc thuốc Nam, bởi vì nếu cho trẻ dùng thuốc trước khi đi khám thì sẽ làm lu mờ các triệu chứng đau bụng của trẻ, đặc biệt là đối với các trường hợp đau bụng cần cấp cứu ngoại khoa như: tắc, lồng ruột, viêm ruột thừa, thoát vị nghẽn… Khi đã được khám và được chỉ định điều trị của bác sĩ thì nên tuyệt đối tuân thủ. Nên cho trẻ đi khám bệnh định kỳ để phát hiện bệnh của trẻ như: viêm tiết niệu, nhiễm giun…

Hỏi bác sĩ: Bé nhà em bị đau bụng quanh rốn thường xuyên, BS ơi?

Thưa bác sĩ,

Em có bé gái 55 tháng, nặng 30kg, cao 1,12m. Cả tháng nay bé lúc nào cũng bị đau bụng quanh vùng rốn. Bé không có biểu hiện bị sốt hay khác thường gì cả.

Bé ăn uống bình thường, không sụt cân, chỉ đau nhẹ quanh vùng rốn. Bé đã uống thuốc tẩy giun khoảng 3 tuần, đi khám BV Nhi Đồng 1 và Nhi Đồng 2 rồi, siêu âm nói bị rối loạn tiêu hóa chứ không thấy gì bất thường. Nhưng bé vẫn cứ đau hoài. Cả nhà rất lo lắng, không biết khám ở đâu? Nhờ bác sĩ tư vấn giúp!

Bác sĩ trả lời:

Chào bạn,

Trước hết bạn cần chú ý xem cơn đau bụng của bé có liên quan đến bữa ăn không (đói bụng mới đau hay khi ăn vào đau hoặc khi đói bụng – ăn vào đều đau), thức ăn, nước uống (chua, nước có gas), các gia vị cay (tiêu, tỏi, ớt,…), trong ngày bé thường đau vào giờ nào, bé có táo bón không,…?

Còn một vấn đề nữa bạn cũng cần chú ý đến là lượng thức ăn mỗi bữa của bé có quá nhiều không (cân nặng theo tuổi thì bé đang thừa cân nhiều), nếu ăn quá nhiều, dạ dày căng giãn quá mức và thức ăn không kịp tiêu hóa cũng làm cho bé đau bụng.

Nếu bé vẫn còn đau bụng thì bạn nên đưa bé đến BV Nhi Đồng 1 hoặc 2 khám lại và trình bày rõ các thông tin có liên quan đến cơn đau bụng như hướng dẫn ở phần trên.

trẻ bị đau bụng quanh rốn 3

Đau bụng quanh rốn là viêm ruột hay nhiễm giun?

Thưa bác sĩ,

Con tôi 5 tuổi, hay la đau bụng quanh rốn. Đi khám bác sĩ chuẩn đoán cháu viêm ruột nhưng uống cháu vẫn không khỏi. Cho hỏi cháu có bị nhiễm giun chó không? Xin cám ơn BS!

Trả lời:

Chào bạn,

Triệu chứng “đau bụng quanh rốn” chỉ là một trong những triệu chứng của nhiều bệnh lý (viêm dạ dày – tá tràng, viêm hạch mạc treo, nhiễm giun,…), chứ không phải là triệu chứng đặc hiệu để chẩn đoán bệnh nhiễm giun nói chung hoặc giun chó nói riêng.

Do đó, để chẩn đoán xác định nhiễm giun chó thì bạn cần đưa bé đi khám và làm xét nghiệm máu.

Cả tuần nay bé nhà tôi đau bụng quanh rốn vào buổi sáng và tối, tôi phải làm gì?

Tôi có bé gái 4.5 tuổi, nặng 22kg. Gần 1 tuần nay bé hay kêu đau bụng quanh vùng rốn vào buổi sáng và tối. Cháu đã uống thuốc tẩy giun vào 3/12. Hiện cháu vẫn kêu đau.

Bác sĩ nhi khoa tư vấn:

Chào bạn,

Bác sĩ không rõ chiều cao của bé bao nhiêu, nhưng bé gái 4,5 tuổi có cân nặng 22kg là gần béo phì rồi.

Bụng là bộ phận của cơ thể có nhiều cơ quan (tiêu hóa, tiết niệu, sinh dục), nên chỉ có một triệu chứng đau bụng không thôi, thì việc chẩn đoán đôi khi rất khó khăn, ngoại trừ có kèm thêm các triệu chứng khác hoặc có thêm xét nghiệm để hổ trợ cho chẩn đoán.

Đau bụng quanh rốn có nhiều nguyên nhân: trước hết cần loại trừ các bệnh lý cần cấp cứu ngay (lồng ruột, tắc ruột, thoát vị bẹn…), ngộ độc thức ăn, đau bụng giun, viêm dạ dày – tá tràng, nhiễm trùng đường ruột, viêm đường tiết niệu…

Hiện bé đau bụng kéo dài 1 tuần và không có các triệu chứng nào khác đi kèm, nên loại trừ các bệnh lý cấp cứu và các bệnh lý khác.

Nhưng liệu đau bụng này có phải do viêm dạ dày – tá tràng? Bạn xem lại đau bụng của bé có liên quan đến bữa ăn không, khi ăn vào hoặc sáng chưa kịp ăn có đau không, ăn uống có khó tiêu, đầy bụng…?

Để có chẩn đoán chính xác và sớm điều trị cho bé (đau 1 tuần rồi), bạn nên cho bé đến BV Nhi Đồng, BS khám trực tiếp kết hợp làm thêm siêu âm bụng và một số xét nghiệm cần thiết sẽ có chẩn đoán và điều trị thích hợp cho bé.

Chúc bé mau hết đau bụng nhé!

Làm dịu sự khó chịu khi trẻ bị đau bụng

Khi trẻ bị đau bụng, mẹ không biết làm sao để làm dịu bớt sự khó chịu và quấy khóc của bé. Thông thường, giải pháp của mẹ là đưa bé đến bác sĩ để được thăm khám. Dù là lý do gì, mẹ cũng nên thử những mẹo dỗ dành sau.

1/ Massage cho bé

Trẻ sơ sinh rất thích được massage và vuốt ve làn da. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng massage đúng cách sẽ giúp bé sinh non ổn định nhịp thở, cải thiện nhịp tim, và tăng cường khả năng bú mẹ. Vì vậy, khi bé khó chịu vì đau bụng, mẹ có thể chọn cách massage để bé thoải mái hơn.

2/ Tắm nước ấm

Mẹ có thể lau sơ người bé qua nước ấm hoặc tắm cho bé. Trẻ con rất thích nước, và có thể thấy dễ chịu thoải mái hơn sau khi được tắm táp, lau người sạch sẽ. Mẹ có thể cùng tắm với con, nhưng nhớ phải đảm bảo an toàn. Sự tiếp xúc vật lý này rất tốt cho trẻ.

3/ Âm thanh xung quanh

Tiếng ồn đặc biệt khá thân thiện với bé, bởi từ lúc ở trong bụng mẹ, âm thanh bé nghe được cũng rồ rồ như vậy. Mẹ có thể cho bé nghe âm thanh phát ra từ máy sấy tóc, máy giặt, hoặc những bản thu âm có tiếng giống như lúc bé còn trong bụng mẹ (womb sounds).

4/ Di chuyển nhiều hơn

Trẻ bị đau bụng ắt phải có lý do, nhưng mẹ có thể làm dịu sự quấy khóc của bé bằng cách chuyển động. Mẹ có thể bồng bé đu đưa nhẹ nhàng quanh nhà, ngồi vào ghế ru đung đưa theo lời ru, đặt bé vào xe đẩy và đẩy qua lại, cho bé vào ghế rung và chơi đùa cùng bé.

5/ Đồ chơi trẻ em

Đồ chơi chuyển động, nhiều màu sắc, phát ra nhạc có thể làm sao nhãng sự khó chịu của bé. Nếu bé vẫn không ngừng khóc, mẹ có thể cho bé xem những video ngộ nghĩnh trên điện thoại.

Thật khó để biết được trẻ bị đau bụng do nguyên nhân táo bón, không hạp thức ăn hay do bệnh lý nguy hiểm. Các bác sĩ của suckhoetongquat.com khuyên tốt nhất các ông bố bà mẹ nên theo dõi các bé thật kỹ, đo tần suất và số lần đau bụng, nếu càng ngày càng tăng thì nên cho bé đi gặp bác sĩ ngay nhé.

Share on Facebook0Pin on Pinterest0Share on Google+0
8 Comments
  1. Thưa bác sĩ cháu tôi bị đau từ trong rốn xung quanh có vết đỏ.cháu hay kêu đau.tôi muốn hỏi đó là bệnh gì và cần chữa như thế nào.

  2. chso bac si.
    be nha minh dc 2 tuoi tu dung hai ngay nay be keu dau bung roi non khoang 2 lan.be van vui choi sinh hoat binh thuong.nhung he an vao la oi.minh cung moi doi sua cho be do co phai la nguyen nhan?.

  3. chào bác sỹ, con gái tôi được 23 tháng tuổi trong tuần gần đây thường hay kêu đau bụng, cơn đau kéo dài khoảng 3-4 lần/ ngày, xin bác sỹ cho hướng dẫn

  4. Chào Bác sĩ, Bé nhà tôi 6 tuổi, 18 kg thường kêu nhức đầu, đau bụng, có dấu hiệu buồn nôn, cháu không sốt. Xin Bác sĩ cho biết cháu bệnh gì? phương pháp điều trị. Cám ơn Bác sĩ.

  5. Chào Bác sĩ.
    Con tôi năm nay 7 tuổi, cân nặng 21kg, cháu hay đau bụng quanh rốn, đau tùng cơn,di cầu phân bình thường, đã xét nghiêm máu cháu ko bị nhiểm giun. vậy cho hỏi cháu bi dau bụng gì, diều trị sao? Cám ơn bác sĩ nhiều.

  6. Thưa Bác sĩ, con trai tôi năm nay 6 tuổi, mấy ngày hôm nay cháu hay kêu đau bụng quanh rốn sau khi ăn (Gia đình mới tẩy giun cho cháu cách đây 1 tháng). Bác sĩ cho hỏi triệu chứng của cháu như vậy là bị làm sao?

  7. Chào bác sỹ.
    Thưa bác sỹ, con trai tôi năm nay 7 tuổi (đang học lớp 2) khoảng 1 tuần nay cứ trước bữa ăn hoặc đang ăn cháu lại kêu đau bụng ở vùng rốn. Đi ngoài 1 lần/ngày phân dạng táo bón, thỉnh thoảng phân có chất nhầy bám theo.
    Tình trạng của cháu: Cao 1m3, nặng 25,5 kg, sức khỏe bình thường (thỉ trước bữa ăn hoặc đang ăn cháu với kêu đau).
    Xin bác sỹ tư vấn dùm, cảm ơn bác sỹ.

  8. chao bac sy! chau toi nam nay duoc 8 tuoi dang hoc lop 2, chau cao 120cm , nang 20 kg chau an dc ngu dc, nhung gan 1 tuan nay chau keu dau bung quanh ron va da di kham bac sy va cho thuoc nhung ko khoi bac sy ket luan chau bi viem duong ruot nhung, toi ve chau dau quan quai ko ngu dc va cu khoc thet len .Chau khong sot va di cau nhieu lan nhung ve chieu thi chau noi dau dau va khoc. Xin bac sy tu van dum. cam on nhieu

Leave a Reply